5. Sınıf “UZAYDA BİR GÜN” Metni Günlük Planı-MEB 2018-2019

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / MEB Yayınları
Sınıf 5
Temanın Adı/Metnin Adı BİLİM VE TEKNOLOJİ/UZAYDA BİR GÜN
         
Konu
BaşlıkAna fikirKonuMetin türleriHikaye edici metinlerAtasözleri, deyimler ve özdeyişlerGerçek, mecaz ve terim anlamlı sözcüklerMetinden çıkarımlar yapmaHazırlıklı/Hazırlıksız konuşmaHikaye Edici Metin YazmaGeçiş ve Bağlantı İfadeleriBüyük harflerin kullanımıNoktalama işaretleri
Önerilen Süre 40+40+40+40+40+40 (6 ders saati)
            Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar 1. OKUMA
Akıcı Okuma
T.5.3.1. Noktalama işaretlerine dikkat ederek sesli ve sessiz okur.
T.5.3.2. Metni türün özelliklerine uygun biçimde okur.
T.5.3.4. Okuma stratejilerini kullanır.  

Söz Varlığı
T.5.3.5. Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder.
T.5.3.6. Deyim ve atasözlerinin metne katkısını belirler.  

Anlama
T.5.3.14. Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler.
T.5.3.18. Metinle ilgili sorular sorar.
T.5.3.19. Metinle ilgili sorulara cevap verir.
T.5.3.20. Metnin konusunu belirler.
T.5.3.22. Görsellerle ilgili soruları cevaplar.
T.5.3.23. Metinde önemli noktaların vurgulanış biçimlerini kavrar.
T.5.3.26. Metni oluşturan unsurlar arasındaki geçiş ve bağlantı ifadelerinin anlama olan katkısını değerlendirir.
T.5.3.31. Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur    

2. KONUŞMA
T.5.2.1. Hazırlıklı konuşma yapar.
T.5.2.3. Konuşma stratejilerini uygular.
T.5.2.4. Konuşmalarında beden dilini etkili bir şekilde kullanır.     
T.5.2.5. Kelimeleri anlamlarına uygun kullanır.
T.5.2.6. Konuşmalarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır.
T.5.2.7. Konuşmalarında yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanır.    

3. YAZMA
T.5.4.3. Hikâye edici metin yazar.
T.5.4.4. Yazma stratejilerini uygular.
T.5.4.5. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır.
T.5.4.6. Bir işin işlem basamaklarını yazar.
T.5.4.7. Yazılarını zenginleştirmek için atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.
T.5.4.9. Yazdıklarını düzenler.
T.5.4.10. Yazdıklarını paylaşır.
T.5.4.13. Formları yönergelerine uygun doldurur.
T.5.4.14. Kısa metinler yazar.
T.5.4.15. Yazdıklarının içeriğine uygun başlık belirler.
T.5.4.16. Yazılarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır.  
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Büyük harfin kullanıldığı yerler, Noktalama İşaretleri, metin türleri, gerçek, mecaz ve terim anlamlı sözcükler, geçiş ve bağlantı ifadeleri, söz sanatları, başlık, ana fikir, konu…
Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
•  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2. İzlediğiniz videoda Uluslararası Uzay İstasyonu ile ilgili neler dikkatinizi çekti? 3. Sizce gelecekte uzayda yaşamamız mümkün olabilir mi? Açıklayınız. 4. Uzayda bir yolculuğa çıkacak olsaydınız nereye gitmek isterdiniz? Niçin?
•  Güdüleme Bu dersimizde “BİLİM VE TEKNOLOJİ” temasındaki “UZAYDA BİR GÜN” adlı metni işleyeceğiz. Bu metni işledikten sonra uzay konusundaki aklınızdaki sorulara cevap vermiş olacak, çok büyük ihtimalle birçok bölümündeki bilgiyi ilk defa duyacağınızdan şaşıracaksınız.
•  Gözden Geçirme 1. Farz edelim ki uzay mekiğinize atlayıp Jüpiter’e kadar gidebildiniz ve atmosferden içeri girmeyi başardınız; ne yazık ki iniş yapabileceğiniz katı bir yüzey bulamayacaksınız! Jüpiter, büyük oranda hidrojen ve helyumdan oluşan bir gaz devidir…  
2. Eğer 24 saatlik bir Dünya gününün size yetmediğini düşünüyorsanız, Jüpiter’de işiniz çok zor. Burada gün, yaklaşık 10 saattir. Çünkü Jüpiter kendi etrafında en hızlı dönen gezegendir.  
3. Uranüs, diğer gezegenlerden farklı olarak yana yatmış gibidir. 98 derecelik eğimiyle! adeta yuvarlanan bir top gibidir.
Bu nedenle bir mevsim yaklaşık 21 yıl sürer. Ayrıca bir yarısı 42 yıl güneş alırken, diğer yarısı 42 yıl karanlıkta kalır!  
4. Uzayda lazer ışınları görünmez (üzgünüz, Yıldız Savaşları hayranları) çünkü Dünya’da havadaki toz, lazer ışını ışığını gözün içine saçar.  
5. Dünya üzerinde keşfedilmiş en dayanıklı canlı olan Tardigrad, vakumlu uzay ortamında 10 gün hayatta kalabilmektedir.   6. Dünya, bir bowling topundan bile daha pürüzsüzdür. Bowling topunun üzerindeki, hissedilemeyen pürüzlerin aksine, en yüksek dağ ile en derin okyanus bile Dünya yüzeyinin kalınlığının sadece 5.000’de 1’ini oluşturur.  
7. Dünya’ya düşen en büyük meteor, krater oluşturmamıştır. Meteor, yapısı itibariyle köşeli ve kenarları düz olduğu için, muhtemelen bir taşın suda sekmesi gibi yüzeyde sekmiş ve durmuştur.  
8. Teknik olarak uzayda ağlamak imkansızdır. Çünkü yer çekimsiz ortamda gözyaşlarınız yüzünüzden süzülmek yerine havada damlacıklar halinde kalır.  
9. Uzayda görev yapan astronotlar uzayın yanık et, sıcak metal ve kaynak dumanı gibi koktuğunu söylemiş.  
10. Gözlemlediğimiz en parlak gezegen olan ve mitolojide güzellik tanrıçası Afrodit‘le özdeşleştirilen Venüs’ün gerçek yüzü hiç de umduğumuz gibi değildir. Karbondioksitten oluşan atmosferi, 500 derece yüzey sıcaklığı, şiddetli asit yağmurları, aktif volkanları ve dev lav nehirleriyle Venüs, adeta cehennemi andırır.  
11. Dünya’da bulunan 8800 metrelik Everest Dağı‘nın çok mu yüksek olduğunu düşünüyorsunuz?  Güneş sisteminin en yüksek dağı komşumuz Mars‘ta bulunur. “Olympus Mons” isimli bu volkanik dağ 21 km yüksekliğindedir!  

•  Derse Geçiş

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/dinletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/dinlenecek.

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamı sözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelime defterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşan cümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimeler birlikte düzeltilecek. Sırasıyla etkinlikler yapılacak.
1. ETKİNLİK

1. Gemilerde, uçaklarda, uzay gemilerinde küçük bölme. KABİN

2. Yemek listesi. MENÜ

3. Herhangi bir yemekten bir kimseye verilen belirli miktar. PORSİYON

4. Belirli bir işi yapmak için kullanılması gereken maddeler, gereç. MALZEME

5. Bir beceriyi, bilgiyi kazanmak için yapılan tekrar, alıştırma. EGZERSİZ

6. Bir şeyin tutulup çekilecek yeri, tutunacak yer. TUTAMAÇ

7. Bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı.  BİYOLOJİ

8. Bir gök cisminin hareketi süresince izlediği yol. YÖRÜNGE

9. Birçok parçadan yapılmış alet, cihaz. AYGIT

10. Takım. EKİP

b) Bulduğunuz kelimeleri birer cümlede kullanınız.

Kabin: Uçakta kabin kapısı kapanmadan uçak hareket etmez.

Menü: Bugün menüde ezogelin çorba, İzmir Köfte, pilav, cacık ve muhallebi var.

Porsiyon: Ne zaman lokantaya gitse en az iki porsiyon tatlı yer.

Malzeme: Malzemeler tamamlanmadan inşaata başlayamıyoruz.

Egzersiz: Kazadan sonra ayağının hızla iyileşebilmesi için birtakım egzersizler yapıyor.

Tutamaç: O sinirle kapıyı çarpınca kapının tutamacı yerinden fırladı.

Biyoloji: Bugün biyoloji dersinde domatesin aslında sebze değil meyve olduğunu öğrendim.

Yörünge: Dün fırlatılan Göktürk uydusu bugün yörüngesine oturdu.

Aygıt: Bu aygıtları kullanabilmek için bir yıl eğitim almak gerekiyor.

Ekip: Ekipten habersiz işler yaparsan bu iş yürümez ki…

1. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.

1. Metne göre Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yaşayan astronotların görevi nedir?
Metne göre Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yaşayan astronotların görevi çeşitli bilimsel deneyler gerçekleştirmenin yanı sıra istasyonun bakım ve onarımını yapmaktır.

2. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yaşayan astronotların düzenli olarak egzersiz yapmalarının sebebi nedir? Astronotlar düzenli olarak egzersiz yapamazlarsa ne gibi sorunlar yaşayabilirler?
Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yaşayan astronotların düzenli olarak egzersiz yapmalarının sebebi ağırlıksız ortam nedeniyle kaslarının zayıflamasını engellemek içindir.  Astronotlar düzenli olarak egzersiz yapamazlarsa kasları zayıflar, hareket zorluğu çekerler.

3. Astronotlar, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda Dünya’dakinden farklı olarak neler yapıyorlar?
Astronotlar, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda dünyadakinden farklı olarak bonyo yapamıyorlar. Dişlerini yutulabilen bir macunla temizliyorlar. Uzay elbiselerini giyip istasyonun dışına çıkıyorlar.

4. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotların yaşamını kolaylaştırmak için yeni bir icat yapacak olsaydınız ne icat ederdiniz? Niçin?
Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotların yaşamını kolaylaştırmak için (örnektir) bir duş sistemi icat ederdim. Böylece vücut temizlikleri daha kolay bir hale gelirdi.

5. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki eşyaların duvarlara sabitlenmesinin sebebi ne olabilir?
Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki eşyaların duvarlara sabitlenmesinin sebebi, yer çekimsiz ortamda eşyaların sağa sola saçılarak aletleri bozmaması, astronotların bu eşyalara çarparak sakatlanmaması içindir.

6. Metinde bahsedilen uzay istasyonunda bulunmak ister miydiniz? Neden?
Düşüncelerinize göre bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

7. Bu metnin yazılış amacı nedir?
Bu metnin yazılış amacı Uluslar Arası Uzay İstasyonu’nda astronotların geçirdiği bir günü insanlara anlatmak ve yerçekimsiz ortamda astronotların yaşamı hakkında bilgi vermektir.

3. ETKİNLİK

Metnin görsellerinden bazıları aşağıya alınmıştır. Görsellere ait ifadelerin numaralarını görsellerin altına yazınız.

1. Görsel:  2

2. Görsel:  4

3. Görsel:  1

4. Görsel:  3

 

4. ETKİNLİK

Aşağıdaki cümlelerin başına amaç-sonuç bildiriyorsa (A), neden-sonuç bildiriyorsa (N), koşul-sonuç bildiriyorsa (K) yazınız.

( A ) Astronotlar yeryüzündeki görev kontrol ekibiyle yapacakları günlük toplantıları için hazırlanırlar.
( N ) Uzun süre dayanmaları için yemeklerin bazılarının suyu alınmış, bazıları da dondurulmuş oluyor.
( N ) Astronotlar dişlerini yutulabilen bir diş macunuyla fırçalıyorlar çünkü banyodan çevreye saçılan su damlaları uzay aracının sistemlerine zarar verebilir.
( N ) Kesilen saçların çevreye saçılmaması için, özel bir aygıt kullanılıyor.
( N ) Uzayda yer çekimi olmadığından astronotların kasları zayıflar.
( K ) Fotoğrafları inceleyecek olursanız duvarlarda birçok eşya olduğunu görebilirsiniz.

 

5. ETKİNLİK

“Derse Hazırlık” amacıyla yaptığınız çalışmalardan hareketle “Uzay ve Uzay
Çalışmaları” konusunda arkadaşlarınıza bir sunum yapınız.
Sunumunuzda aşağıdaki sorulara verdiğiniz cevaplardan yararlanabilirsiniz.

6. ETKİNLİK

Kendinizi Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlardan birinin yerine koyunuz. Burada yaşadığınız bir olayı hikâye şeklinde kurgulayınız. Hikâyenizi kurgularken aşağıdaki sorulara vereceğiniz cevaplardan yararlanınız. Hikâyenizi defterinize yazınız.

Hayal güçlerine göre öğrenciler bu etkinliği yapacaktır.

7. ETKİNLİK

Aşağıdaki dilekçe örneğini inceleyiniz. Sonra öğretmeninizin yönlendirmesi ile siz
bir dilekçe yazınız.

(örnektir)

ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜNE
İSTANBUL

Okulunuzda 7/A sınıfında öğrenciyim. Sınıfımızın kaloriferleri üç gündür yanmıyor. Hizmetliye bildirmemize rağmen kaloriferler tamir edilmiş değil. Sınıfta üşüdüğümüz ve derslere konsantre olamadığımız için acilen kaloriferlerin tamir edilmesini istiyorum.
Gereğini arz ederim.

Millet Mahallesi Gazi Sokak No: 10
Maltepe/İstanbul

10.12.2018
İmza
Tayfun BAŞDEMİR

DİLEKÇE YAZMA KURALLARI

Her resmi yazıda olduğu gibi dilekçe yazarken de dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. Bu kurallara dikkat edildiği taktirde istenilen bildiri yetkili kişiye en kolay yoldan ulaşır. Dilekçe yazım kurallarına maddeler halinde başlayalım…

Ölçme-Değerlendirme  
  •  Bireysel öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Grupla öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve ileri düzeyde öğrenme hızında olan öğrenciler için ek Ölçme-Değerlendirme etkinlikleri   Uzaydaki yaşamla ilgili neler öğrendiniz? Gelin sırayla sayalım.   ⇒ Ödevini hazırlayabilmek için şehirdeki tüm müzeleri gezdi. ⇒ İfadesi alınmak üzere karakola götürüldü. ⇒ Fazla kilolarımdan kurtulmak için spor yapmaya başladım. Grip olduğu için bugün işe gitmemiş. ⇒ Öğrencilerin karnelerini almasıyla yarı yıl tatili başlamış oldu. ⇒ Kar yağınca okullar tatil oldu. Beş dakika beklerseniz müdürle görüşebilirsiniz. ⇒ Ödevlerini erken bitirirsen diziyi izleyebilirsin. ⇒ Akşam konsere gideriz ama siz de bana işimi bitirmemde yardım edeceksiniz. Yukarıdaki cümlelerin hangilerinin Sebep-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç olduklarını söyleyiniz.      
Dersin Diğer Derslerle İlişkisi  Okurken sesli okuma kurallarına, yazarken imla ve noktalamaya diğer derslerde de dikkat etmeleri sağlanır.

>>2018-2019 5. Sınıf MEB Yayınları “UZAYDA BİR GÜN” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir