6. Sınıf “SU KİRLİLİĞİ” Metni Günlük Planı-MEB

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / MEB Yayınları
Sınıf 6
Temanın Adı/Metnin Adı DOĞA ve EVREN/ SU KİRLİLİĞİ
        Konu Başlık Ana fikirKonuKelime ve kelime gruplarıBağlantı ve Geçiş İfadeleriBilgi Kaynaklarının Güvenirliğini SorgulamaYazma StratejileriDuyuru, İlan ve Reklam Metinleri YazmaGrafik, Tablo ve Çizelge Yorumlama
Önerilen Süre 40+40+40+40+40+40 (6 ders saati)
            Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar 1. OKUMA
T.6.3.1. Noktalama işaretlerine dikkat ederek sesli ve sessiz okur.
T.6.3.5. Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder. a) Öğrencilerin tahmin ettikleri kelime ve kelime gruplarını öğrenmek için sözlük, atasözleri ve deyimler sözlüğü vb. araçları kullanmaları sağlanır
T.6.3.6. Deyim ve atasözlerinin metne katkısını belirler.
T.6.3.17. Metinle ilgili soruları cevaplar. Metin içi ve metin dışı anlam ilişkileri kurulur.
T.6.3.19. Metnin konusunu belirler.
T.6.3.34. Bilgi kaynaklarının güvenilirliğini sorgular. a) İnternet/yazılı (dergi, kitap, broşür, gazete vb.) kaynakların güvenilirliklerinin sorgulanması sağlanır. b) Bilimsel çalışmalarda ağırlıklı olarak “edu” ve “gov” uzantılı sitelerin kullanıldığı vurgulanır.
T.6.3.35. Grafik, tablo ve çizelgeyle sunulan bilgileri yorumlar.   

2. KONUŞMA
T.6.2.2. Hazırlıksız konuşma yapar.
T.6.2.3.Konuşma stratejilerini uygular. Serbest, güdümlü, yaratıcı, hafızada tutma tekniği ve kelime kavram havuzundan seçerek konuşma gibi yöntem ve tekniklerin kullanılması sağlanır.
T.6.2.4. Konuşmalarında beden dilini etkili bir şekilde kullanır.     

3. YAZMA
T.6.3.13. Metni oluşturan unsurlar arasındaki geçiş ve bağlantı ifadelerinin anlama olan katkısını değerlendirir. Ama, fakat, ancak, lakin, bununla birlikte ve buna rağmen ifadeleri üzerinde durulur.
T.6.4.4. Yazma stratejilerini uygular. Güdümlü, serbest, kontrollü, tahminde bulunma, metin tamamlama, bir metni kendi kelimeleri ile yeniden oluşturma, boşluk doldurma, grup olarak yazma gibi yöntem ve tekniklerin kullanılması sağlanır.
T.6.4.11. Yazdıklarını paylaşır. Öğrenciler yazdıklarını sınıf ve okul panosu ile sosyal medyada paylaşmaya teşvik edilir.
T.6.4.14. Kısa metinler yazar. Duyuru, ilan ve reklam metinleri yazdırılır.  
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü başlık, ana fikir, konu, metin türleri, yazma stratejileri, grafik tablo çizelge yorumlama…
    Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça * Öğretmen * Öğrenci EBA Bilgisayar (İnternet, sunu programları, arama motorları) Projeksiyon Ders kitabı Sözlükler Yazım Kılavuzu Tematik materyaller Çalışma kâğıtları Gazete ve dergi kupürleri
•  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2. Yaşadığınız çevredeki su kaynakları ile ilgili arkadaşlarınıza bilgi veriniz. 3. Sizce susuz bir yaşam nasıl olurdu? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
•  Güdüleme Bu dersimizde DOĞA ve EVREN teması içerisindeki  “SU KİRLİLİĞİ” adlı metni işleyeceğiz. Su hem insan hayatı hem de diğer canlıların hayatı için oldukça önemlidir. Su olmadan canlı yaşamı mümkün olmaz. İnsan susuz kaldığında ancak birkaç gün yaşayabilir. Bu derece önemli olan suyun korunması da oldukça önemlidir. Bir gün su kaynaklarımız tükenebilir ve susuz kalabiliriz. Günümüzde gelişen küresel ısınma ve çevre kirliliği gibi nedenlerle kuraklık ve suların kirlenmesi gibi problemler ortaya çıkmaktadır. Bu da içilebilir su kaynaklarımızı azaltmaktadır. Dünyadaki canlı yaşamının devamlılığı için su kaynakları kuraklıktan korunmalıdır ve temiz tutulmalıdır. Su rezervlerinin çabuk bitmemesi için su tasarrufu yapmak her vatandaşın görevidir. Evlerde kullanılan suyu boşa harcamamak da su tasarrufunun en önemli ilkesidir. Denizleri, su kaynaklarını ve diğer çevresel faktörleri korumak, temiz tutmak gerekmektedir. Ayrıca evlerde kullanıldıktan sonra lavabolara dökülen yağlar da suları kirletmekte ve içilmez hale getirmektedir. Bu nedenle atık yağlar lavaboya dökülmemelidir.
•  Gözden Geçirme Bu metnimizde suyun hayatımızdaki önemi üzerinde duracağız.

 

•  Derse Geçiş

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/dinletilecek/izletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/dinletilecek/izletilecek.

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek/not alınacak.

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamı sözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelime defterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşan cümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimeler birlikte düzeltilecek. Sırasıyla etkinlikler yapılacak.

 

1. ETKİNLİK

A) Aşağıdaki kelimelerin anlamlarını TDK Türkçe Sözlük’ten bulunuz.

Cevap: 

etken: Etki eden şey, faktör

nitelik: Bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik, vasıf, keyfiyet

konut: İnsanların içinde yaşadıkları ev, apartman vb. yer, mesken, ikametgâh

erozyon: Yer kabuğunu oluşturan kayaçların, başta akarsular olmak üzere türlü dış etmenlerle yıpratılıp yerinden koparılarak eritilmeleri veya bir yerden başka bir yere taşınması olayı, aşınma, aşınım, itikâl

kademe: Aşama, basamak, derece

tanker: Petrol, benzin gibi akaryakıt ürünleriyle, sanayi ile ilgili yağ, şarap vb. sıvı maddeleri taşıyan gemi veya kamyon

varil: Çoğunlukla sıvı maddeleri koymak için kullanılan, metalden yapılmış, silindir biçiminde, üstü kapalı kap

filtre: Süzgeç, süzek

sanayi: Ham maddeleri işlemek, enerji kaynaklarını yaratmak için kullanılan yöntemlerin ve araçların bütünü, işleyim, uran, endüstri

endüstri: Sanayi

B) Anlamını öğrendiğiniz kelimelerden beşini kullanarak suyun hayatımızdaki önemi ile ilgili bir metin yazınız.

Cevap:  Örnektir

Canlıların yaşamı için en önemli madde sudur. Dünya üzerindeki en küçük canlı organizmalardan en büyük varlıklara kadar her canlı suya ihtiyaç duyar. Dünya üzerindeki canlı yaşamın varlığı tamamen Dünya’nın %70’ini oluşturan suya bağlıdır. İnsan vücudunun ortalama üçte ikisinin de sudan oluşması, suyun hayatımızdaki önemi konusunda en belirgin kanıttır.

Su, yaşamın temelidir. Eğer su olmasaydı, dünya üzerinde bir yaşamdan bahsetmek de mümkün olmazdı. Güneş sistemimizdeki diğer gezegenlere baktığımızda, su olmadığını görüyoruz. Bu gezegenlerde yaşamın olmayışı, suyun hayat için en gerekli madde olduğunu kanıtlamaktadır.

Peki suyun hayatımızdaki önemi niçin bu kadar ön plandadır? Suyun sadece insan vücudu için sayısız faydaları vardır: Su beyin fonksiyonlarımızın sağlıklı işlemesi için gereklidir. Su vücut sıcaklığımızı düzenleyerek yaşamımızın devamını sağlar. Vücudumuzdaki zararlı toksinleri temizler. Besin ve oksijeni hücrelerimize taşır. Metabolizmamızın düzenli çalışmasını sağlar. Sindirimimize yardımcı olur.

Suyun hayatımızdaki önemi sadece bunlarla sınırlı değildir. Dünya üzerinde su kaynakları, suda yaşayabilen canlılar için birer yaşama ortamıdır. Bitkilerin su ihtiyacını karşılar. Bitkiler suyu kullanarak bize oksijen ve besin sağlarlar. İnsanlığa büyük hizmette bulunan hayvanların da suya ihtiyaçları vardır.

Bunlar dışında suyu kullanarak temizlenebiliriz. Akarsuların üzerine barajlar kurarak, hidroelektrik santralleri ile elektrik enerjisi üretebiliriz. Su, sanayi üretimi için de kullanılan bir maddedir.

Dünya nüfusu hızla artmakta fakat aynı oranda sularımız da gittikçe kirlenmektedir. Bilinçsiz kullanım, dünyadaki kullanılabilir su kaynaklarını hızla tüketmektedir. Suyun insan yaşamındaki önemi düşünüldüğünde, su kirliliğinin dünya için ne kadar büyük bir tehlike olduğunu anlayabiliriz.

İnsanoğlu, suyun yaşam için öneminin bilincinde olmalı ve su kaynaklarını kullanırken çok dikkatli olmalıdır. Suları kirletmemeli, suyu boşa akıtmamalıdır. Aksi halde hızla kirlenen su kaynakları nedeniyle dünyadaki yaşam yok olacaktır.

C) Okuduğunuz metnin konusunu aşağıya yazınız.

Cevap: Su kirliliğinin doğaya ve insanlara olan etkileri

2. ETKİNLİK

1. Su kirliliği nasıl oluşmaktadır? Metinden örnekler vererek açıklayınız.

Cevap: Zararlı maddelerin suya karışması ile su kirliliği oluşur.  Kanalizasyon ve fabrika atık sularının arıtılmadan akarsu ve denizlere boşaltılması su kirliliğine örnektir.

2. Suların kirlenmesine karşı alınan önlemlerin amaç ve sonuçları nelerdir?

Cevap: Atık kirli su miktarını azaltmak ve suyun kirlenmesini önlemek, kirlenmiş suların arıtılmasını sağlamaktır.

3. “Suların Kirlenme Nedenleri Nelerdir?” başlığı altında verilen maddelerden hareketle asıl kirleticilerin kim olduğunu bulabildiniz mi? Nedenleriyle açıklayınız.

Cevap: Asıl kirletici insanlardır. Suyun kirlenmesinin nedenleri insan eliyle, bilinçsizce yapılan işlemlerdir. Doğa kendi kendini kirletmez.

4. Metinde verilen bilgilere göre kirli su kullanırsak neler olur?

Cevap: Salgın hastalıklar meydana gelebilir, doğadaki hayvan ve bitkiler zarar görür, içilebilir ve kullanılabilir su sıkıntısı yaşanır.

5. “Su gibi aziz (kıymetli) ol!” sözü size neler çağrıştırıyor? Açıklayınız.

Cevap: Su insan hayatı için çok kıymetlidir. Bu söz ile en az su kadar kıymet kazanmanın önemi vurgulanmaktadır.

3. ETKİNLİK

A) Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Bu üç görseli birbiriyle karşılaştırarak çevre temizliği konulu bir konuşma yapınız. Konuşmanızda beden dilinizi etkili şekilde kullanınız.

B) Görseldeki sloganla ilgili duygu ve düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

C) Çevre temizliği ile ilgili bir slogan geliştirerek sloganınızı aşağıdaki bölüme yazınız. Sloganınızı sınıf panosunda sergileyiniz.

Cevap: 

(örnektir)

İnsanın en büyük erdemidir temizlik, en büyük ayıbı ise kirlilik.

4. ETKİNLİK

A) Aşağıdaki broşürü inceleyiniz.

DOĞADA YOK OLMA SÜRELERİ

teneke kutu – 10 yıl
sakız – 5 yıl
cam şişe 4000 yıl
pil – 300 yıl
plastik poşet – 20 yıl
gazete – 3 ay
pet şişe – 400 yıl

Atıkları Nereye Götürelim?

Atıklarımızı en yakınımızdaki geri dönüşüm kutularına bırakabiliriz.

Geri Kazanılabilen Atıklar Nelerdir?

Kâğıt Karton: her türlü kâğıt atıkları, gazete, dergi…

Plastik: deterjan ve şampuan ambalajları, bazı sağlık ve kozmetik ürünlerinin ambalajları, margarin kapları, su, ayran vb. ürün ambalajları.

Metal: her türlü içecek kutuları, yağ tenekeleri, alüminyum ambalajlar.

Cam: her türlü cam şişe ve kavanozlar.

Atıklardan Neler Üretilir?

Kâğıt Atıklardan: kâğıt, ambalaj…

Plastik Atıklardan: deterjan şişeleri, çöp kutuları, kirli su boruları, otomobil yedek parçaları…

Metal Atıklardan: metal malzemeler, pencere çerçevesi, sprey kutusu…

Cam Atıklardan: cam şişe, kavanoz…

B) İncelediğiniz broşürden hareketle “hava kirliliği” konulu bir broşür hazırlayarak broşürünüzü sınıf veya okul panosunda sergileyiniz.

5. ETKİNLİK

Çevre dostu ürünler satan bir fabrikanın sahibi olduğunuzu hayal ediniz. Ürünlerinizi tanıtacağınız bir reklam metni yazınız.

6. ETKİNLİK

Aşağıdaki metinden hareketle, etkinlikte kullanılan metnin yazarı hakkındaki bilgileri tahmin etmeye çalışınız. Tahminlerinizi alttaki forma örnekteki gibi yazınız ve metne uygun bir başlık bulunuz.

Benim adım, gökyüzünden düşen rahmetin adıdır. Bulutların gözyaşlarıdır. Soyadımsa ağaçların tutunduğu kahverengi örtüsüdür doğanın. Annemin adı, güzel kokusu ve renkleriyle süslerken bahçeleri; babamın adı ulu, kalın gövdeli ve uzun ömürlü bir ağaçtır. Kökleri derinlere uzanır.
Doğduğum şehir bir çağ açmış bir çağ kapatmıştır fethedilince. Doğduğum yıl ise, Fatih’in burayı fethetmesinden 554 yıl sonradır. Dünyayı ve tüm gezegenleri kaplayan derin karanlıktır ağabeyimin adı. Ben ona, güneşli ve sıcak bir günde, karne hediyesi olarak doğmuşum. Doğduğum ayın tam ortasında açmışım gözlerimi dünyaya. Şimdi ise doğduğum ülkenin başkentinde 6. sınıfa gidiyorum.

Cevap: 

Adı: Yağmur

Soyadı: Toprak

Doğum tarihi (Gün/Ay /Yıl): 29 Mayıs 2007

Doğum Yeri: İstanbul

Annesinin Adı: Çiçek

Babasının Adı: Çınar

Ağabeyinin Adı: Uzay

Şu Anda Yaşadığı Şehir: Ankara

Metnin Başlığı: Ben Kimim?

 

7. ETKİNLİK

Aşağıdaki yazının bazı bölümleri, tamamlamanız için yarım bırakılmıştır. Bu yazının başlığını, yarım bırakılan cümlelerini ve devamını tahmin ederek anlam bütünlüğü oluşturacak şekilde tamamlayınız. Metninizi tamamlarken geçiş ve bağlantı ifadeleri kullanınız.

Cevap: 

DOĞAYA SAHİP ÇIK

Doğa bizim her şeyimizdir. Doğayı koruyamazsak bir gün dünyanın sonu gelebilir. Bu yüzden doğaya ve onun sunduklarına karşı çok dikkatli davranmalıyız. Doğal kaynaklarımız sandığımız kadar sınırsız değildir. Dünyadaki her kaynağın ne kadar önemli olduğunu
bilmeli ve kaynaklarımızı doğru bir biçimde kullanmalıyız.

Doğal kaynaklarımızı dikkatli kullanmak için öncelikle onların bizler için ne kadar gerekli olduğunu ve kaynaklarımızı nasıl doğru kullanabileceğimizi öğrenmemiz gerekir. Doğal kaynakların sınırlı kaynaklar olduğunun farkında olmalıyız ve bu bilinçle hareket etmeliyiz. Doğanın sunduğu bu kaynaklara karşı bize düşen görev bu kaynakları hem bize hem de dünyadaki tüm canlılara uygun şekilde kullanmaktır. Bu kaynakları kullanırken doğaya zarar vermemeye dikkat etmeliyiz. Böylece doğa daima iyi halde kalmaya ve bize kaynaklar sunmaya devam eder.

 

8. ETKİNLİK

A) Aşağıdaki cümlelerde yer alan “su” kelimesinin geçtiği altı çizili deyimleri inceleyiniz. Aynı veya yakın anlama sahip olduğunu düşündüğünüz deyimleri örnekteki gibi eşleştiriniz. Daha sonra atasözleri ve deyimler sözlüğünden eşleştirmelerinizi kontrol ediniz.

Yemekleri görünce ağzının suyu aktı.
Havanda su dövme, bence bu çocuk adam olmaz.
Okulda futbol maçı yapınca böyle su içinde kalmış.
Bu iki arkadaşın aralarından su sızmaz.
İflas ettiğini bir türlü kabul etmiyor, işleri toparlamak için kalburla su taşıyordu.
Son model arabayı görünce adamın ağzı sulandı.
Hasta çocuk ateşlenince su gibi terledi.
Ortaklıkları süresince içtikleri su ayrı gitmezdi.

Cevap: 

ağzının suyu akmak
ağzı sulanmak

su içinde kalmak
su gibi terlemek

arasından su sızmamak
içtiği su ayrı gitmemek

Ölçme-Değerlendirme  
•  Bireysel öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Grupla öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve ileri düzeyde öğrenme hızında olan öğrenciler için ek Ölçme-Değerlendirme etkinlikleri 1. Okuduğunuz metinden neler öğrendiniz? 2. Okuyacağım cümlelerdeki bağlantı ve geçiş ifadelerini söyleyiniz.   » Tüm mutfağı tek başına toplamış, üstelik yemek de yapmış.
» Seneye Samsun’a taşınacağız hatta oradan ev bile alacağız.
» Bu defa yeni yılın ilk ayında yani ocakta tatile çıkacağım.
» Kırk senelik çalışma hayatım sona erdi başka bir deyişle emekli oldum.
» Sayısal dersleri severim özellikle de matematik dersini.    
Dersin Diğer Derslerle İlişkisi  Okurken sesli okuma kurallarına, yazarken imla ve noktalamaya diğer derslerde de dikkat etmeleri sağlanır.

>>2018-2019 6. Sınıf MEB Yayınları “SU KİRLİLİĞİ” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir