7. Sınıf “ANADOLU’DA KİLİM DEMEK” Metni Günlük Planı-MEB 2

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / MEB -Bir Dünya Düşünürüm- Yayınları
Sınıf 7
Temanın Adı/Metnin Adı MİLLİ KÜLTÜRÜMÜZ/ ANADOLU’DA KİLİM DEMEK
        Konu Başlık Metin türleriAna fikirKonuAtasözleri DeyimlerÖzdeyişlerHazırlıksız/Hazırlıklı konuşma yapmaAnlamını bilmediği kelimelerMetin TürüBağlantı ve Geçiş İfadeleriEk Fiil
Önerilen Süre 40+40+40+40+40+40 (6 ders saati)
            Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar   1. OKUMA- DİNLEME İZLEME
T.7.3.1. Noktalama işaretlerine dikkat ederek sesli ve sessiz okur.
T.7.3.5. Bağlamdan hareketle bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder.
T.7.3.6. Deyim ve atasözlerinin metne katkısını belirler.
T.7.3.15. Okuduklarını özetler.
T.7.3.19. Metinle ilgili soruları cevaplar.
T.7.3.22. Metnin içeriğini yorumlar. b) Metindeki öznel ve nesnel yaklaşımların tespit edilmesi sağlanır.
T.7.3.29. Metin türlerini ayırt eder.    

2. KONUŞMA
T.7.2.1. Hazırlıklı konuşma yapar. Öğrencilerin düşüncelerini mantıksal bir bütünlük içinde sunmaları, görsel, işitsel vb. destekleyici materyaller kullanarak sunu hazırlamaları sağlanır.
T.7.2.2. Hazırlıksız konuşma yapar.  

3. YAZMA
T.7.4.1. Şiir yazar.
T.7.4.12. Yazdıklarının içeriğine uygun başlık belirler.
T.7.4.13. Ek fiili işlevlerine uygun olarak kullanır.
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Metin türleri, özdeyişler, atasözleri, deyimler, ek fiil, başlık, konu…
Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça * Öğretmen * Öğrenci EBA Bilgisayar (İnternet, sunu programları, arama motorları) Projeksiyon Ders kitabı Sözlükler Yazım Kılavuzu Tematik materyaller Çalışma kâğıtları Gazete ve dergi kupürleri
    •  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2. Sizce renklerin dili var mıdır? Anlatınız. 3. Halı ve kilim gibi el sanatlarında kültürümüze ait hangi özellikleri görmekteyiz? 4. Evinizde ya da çevrenizde bulunan kilimlerin desenlerini ve renklerini arkadaşlarınızla paylaşınız.
  •  Güdüleme Bu dersimizde “MİLLİ KÜLTÜRÜMÜZ” temasındaki  “ANAOLU’DA KİLİM DEMEK” adlı metnini işleyeceğiz. Türk kültüründe halı ve kilimi, birer eşyadan daha öte, birer sanat eseri olarak kabul etmek gerekir. Bu bakış açısıyla halı ve kilimin, Anadolu kültüründe sanatsal açıdan büyük bir yere ve öneme sahip olduğunu söyleyebiliriz. Türk kadını halı ve kilim dokurken onları adeta mektup, dilekçe, kitap, tuval olarak kullanmışlardır. Duygu ve düşüncelerini halı ve kilimlere işledikleri motiflerle ve renklerle anlatmışlardır. Söyleyemediklerini halı ve kilimlerle dile getirmişlerdir. El becerilerini, estetik anlayışlarını, sanatlarını, halı ve kilimleri kullanarak yansıtmışlardır. Bir halıdaki işlemelere, motiflere ve renklere bakarak, o dönemdeki insanların yaşayışları, fikirleri, bakış açıları, inançları hakkında bilgi edinilebilir. Tüm bunlar halı ve kilimin Anadolu kültüründeki yeri ve önemi konusunu açıklığa kavuşturmaktadır.
•  Gözden Geçirme Bu metnimizde Anadolu halkı için kilimin önemi ve özellikleri üzerinde duracağız.

 

Derse Geçiş

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/dinletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/dinletilecek.

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek/not alınacak.

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamı sözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelime defterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşan cümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimeler birlikte düzeltilecek. Sırasıyla etkinlikler yapılacak. 

1. ETKİNLİK

Aşağıda, metinde geçen bazı kelimeler harfleri eksik olarak verilmiştir. Kelimeleri anlamlarından ve metni okurken altını çizdiğiniz anahtar kelimelerden hareketle bulunuz. Bulduğunuz kelimeleri birer cümlede kullanınız.

Cevap: 

tılsım: Doğaüstü işler yapabileceğine inanılan güç.

Cümlem: Keloğlan, hastalanan annesini iyileştirmesi için tılsımlı kolyenin peşine düştü.

yağlık: Sırma işlemeli, büyük mendil, çevre.

Cümlem: Babaannem bayram hediyesi olarak bize kendi işlediği yağlıklardan verdi.

gergef: Üzerine kumaş gerilerek nakış işlemeye yarar, çoğu dikdörtgen biçiminde olan çerçeve.

Cümlem: Yeni gelin, yemeği hazırladıktan sonra gergefin başına geçip kilim dokumaya devam etti.

tırmık: Kabartılmış toprağın taşını, çöpünü ayıklamak için kullanılan seyrek dişli, tarak biçiminde araç.

Cümlem: Gece karanlığında yerdeki tırmığı görmeyip üstüne basmış, tırmığın sapı o şiddetle kaşını patlatmış.

totem: İlkel toplumlarda topluluğun ondan türediği sanılan ve kutsal sayılan hayvan, ağaç, rüzgâr vb. herhangi bir doğal nesne, ongun.

Cümlem: Eskiden bu mağarada yaşayan insanlar mağaranın önündeki ağacı totem kabul etmiş, korumak için etrafını taşlarla çevirmişler.

yaygı: Yere veya döşeme üzerine serilen örtü.

Cümlem: Yere serilen yaygının üzerinde, bugüne kadar hiç görmediğim bir yemek çeşidi vardı.

yörük: Hayvancılıkla geçinen, genellikle Toroslarda yaşayan göçebe Türk oymağı, Türkmen.

Cümlem: Buranın en besili hayvanlarını yörükler yetiştirir.

2. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.

1. Anadolu insanı yazıdan önce duygu ve düşüncelerini hangi yollarla anlatmıştır?

Cevap: Kendine özgü şekillerle, renklerle anlatmıştır.

2. Anadolu’da kilimin hangi anlamlara geldiğini anlatınız.

Cevap: Anadolu’da kilim, Anadolu insanının doğadan istekleridir, kadının alın yazısı, çilesidir, manevi dünyalarını yansıtır, türküdür, özlemdir, inançtır, sevgidir, dilekçedir, mektuptur, manidir.

3. Kilimin Anadolu’da bir renk sofrası olarak nitelendirilmesinin nedenleri nelerdir? Açıklayınız.

Cevap: Kilimde bir çok renk bulunur. Doğadaki renklere özlem duyan Anadolu insanı, bu renkleri kilimlerde kullanırlar.

4. Sizce, kilimlerde kullanılan renk ve desenlerin anlamları neler olabilir?

Cevap: Dokuyan kişinin iç dünyasını, duygu ve düşüncelerini yansıtır.

5. Yörük beyi, çadırının önüne atılan kilimden nasıl bir anlam çıkarmıştır? Anlatınız.

Cevap: Dokuyan kızın istemediği bir kişiyle zorla evlendirilmek istendiği anlamını çıkarmıştır.

6. Anadolu insanı, kilimlerde kullanılan renkleri nasıl elde etmektedir?

Cevap: Çeşitli bitkilerin köklerinden, yapraklarından ya da tohumlarından elde edilir.

7. Bir kilim dokuyacak olsaydınız hangi renk ve desenleri kullanmak isterdiniz? Nedenleriyle birlikte anlatınız.

Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

3. ETKİNLİK

Aşağıda, okuduğunuz metinde geçen bazı cümleler verilmiştir. Cümlelerde yer alan deyimleri bularak altlarını çiziniz. Deyimlerin metne katkısını belirleyerek yazınız.

Cevap: 

• Yıllar yılı okumamış, okutulmamış Anadolu insanı yazıdan yoksun olunca düşüncelerini kendine özgü şekillerle, renklerle dile getirmeye çalışmış; bu şekilleri, renkleri halısına, kilimine, yağlığına, çorabına işlemiştir.

• Kısacası Anadolu’nun tüm insanları, manevi dünyası, en küçük ayrıntıları ve göz alıcı renkleriyle kilimlerde yüze güler.

• Bir gün bir yörük beyi, çadırının önüne atılmış bir kilimi görünce yüreği sızlar.

• Adam önce şaşırır, bey bunları nereden biliyor diye. Sonra dili çözülür:
— Doğrudur beyim.

• Kızımsa fakir bir delikanlıya gönül vermiş.

dile getirmek: Konuşma kudreti, yeteneği, olmayan varlık konuşmak, dillenmek, lisana gelmek

yüze gülmek:  sevimli, alımlı görünmek.

yüreği sızlamak: Derin bir acıma duygusuyla üzülmek.

dili çözülmek: Konuşamayan veya susan kişi konuşmaya başlamak

gönül vermek: Sevmek, âşık olmak

4. ETKİNLİK

“Anadolu’da Kilim Demek” metnini sözlü olarak özetleyiniz.

Cevap: 

Okutulmayan Anadolu insanı duygularını, düşüncelerini kendilerine özgü renk ve şekillerle dile getirmeye çalışmıştır. Bu renk ve şekilleri halılara, kilimlere, çoraplarına işlemişlerdir.

Anadolu kadını işlediği kilimi bir kitap, mektup, dilekçe olarak kullanır. Hayattan istediklerini renklerle ve şekillerle kilimine dokuyarak anlatır. İşlenen kilimlerde Anadolu insanının karakterini, yaşam tarzını, duygusal dünyasını görebiliriz.

Kilim Anadolu’nun sanat anlayışını yansıtır. Anadolu insanı kilim ile hayatına renk verir, tabiata hakim olmaya çalışır.

5. ETKİNLİK

“Anadolu’da Kilim Demek” metnindeki öznel ve nesnel yargıları tespit ederek ikişer tanesini yazınız.

Cevap: 

Öznel Yargılar:

  1. Anadolu kadını, tezgâhının ya da gergefinin başına geçti mi tam bir okuryazardır.
  2. Anadolu kilimleri doğaya karışmış; doğanın çocuğu Anadolu kadınının alın yazısıdır, çilesidir.

Nesnel Yargılar:

  1. Her yazı bir düşünceyi anlatır, bir sözü gerektirir.
  2. Anadolu kilimlerinde renkler, oldum olası, çeşitli bitkilerin köklerinden, yapraklarından ya da tohumlarından çıkarılır.
6. ETKİNLİK

Halı ve kilimin Anadolu kültüründeki yeri ve önemiyle ilgili yaptığınız araştırmalardan edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınıza anlatınız.

7. ETKİNLİK


Aşağıdaki cümlelerin olumsuz biçimlerini örnekteki gibi yazınız.

  • Anadolu kilimlerinde çizgiler sert, renkler hırçınmış.

Cevap: Anadolu kilimlerinde çizgiler sert, renkler hırçın değilmiş.

  • Kilim; Anadolu’nun çadırından sedirine, çuvalından heybesine yaygındı.

Cevap: Kilim; Anadolu’nun çadırından sedirine, çuvalından heybesine yaygın değildi.

  • Kilim, Anadolu’da gönül dolusu türküdür.

Cevap: Kilim, Anadolu’da gönül dolusu türkü değildir.

  • Bu, komşu obada yaşayan fakir bir kızcağızmış.

Cevap: Bu, komşu obada yaşayan fakir bir kızcağız değilmiş.

  • Kilim, Anadolu’nun yalnız yaygısı değil; türkülerinde, mânilerinde söz atkısıdır.

Cevap: Kilim, Anadolu’nun yalnız yaygısıdır; türkülerinde, mânilerinde söz atkısı değildir.

  • Anadolu’nun kilim sevgisi, gerçekten hayranlık vericidir.

Cevap: Anadolu’nun kilim sevgisi, gerçekten hayranlık verici değildir.

 

8. ETKİNLİK

“Anadolu’da Kilim Demek” metninin sizde uyandırdığı duygulardan yola çıkarak bir şiir yazınız. Şiirinizin içeriğine uygun bir başlık belirleyiniz.

Cevap: 

(örnektir)

KİLİM

El emeği, alın teri, göz nuru;
Bu kilimde üç çilenin yünü var;
Boşa değil şu kibri, gururu;
Yedi iklim dört köşede ünü var.

Renk almış yaylanın çiçeklerinden,
Desen tutmuş buğday başaklarından,
Gökkuşağı ağmış saçaklarından;
Üzerinde bir ilkbahar günü var.

Her teli bir pınar olup akmada,
Her düğüm yar gözü gibi bakmada,
Biçimler el ele halay çekmede;
Sanki ortasında köy düğünü var.

Yetik OZAN

Ölçme-Değerlendirme  
•  Bireysel öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Grupla öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve ileri düzeyde öğrenme hızında olan öğrenciler için ek Ölçme-Değerlendirme etkinlikleri 1. Okuduğunuz metin hakkında neler öğrendiniz?   2. Anadolu’da kilim ne ifade ediyor?
Dersin Diğer Derslerle İlişkisi  Okurken sesli okuma kurallarına, yazarken imla ve noktalamaya diğer derslerde de dikkat etmeleri sağlanır.

>>2018-2019 7. Sınıf MEB2 Yayınları “ANADOLU’DA KİLİM DEMEK” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir