7. Sınıf “BİLMECE” Metni Günlük Planı-DERS DESTEK

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / DERS DESTEK Yayınları
Sınıf 7
Temanın Adı/Metnin Adı MİLLİ KÜLTÜR/ BİLMECE (Dinleme Metni)
        Konu Başlık Ana duyguKonuKelime ve Kelime GruplarıDeyimlerAtasözleriHazırlıklı konuşmaKip ve Kişi EkleriFiilde Anlam KaymasıKonuşma stratejileriYazma StratejileriMetin TürüHikaye Edici Metin Yazma
Önerilen Süre 40+40+40+40+40+40+40+40 (8 ders saati)
            Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar 1. OKUMA-DİNLEME/İZLEME
Dinleme
T.7.1.2. Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen, bilmediği kelimelerin anlamını tahmin eder.
T.7.1.3. Dinlediklerini/izlediklerini özetler.
T.7.1.4. Dinledikleri/izlediklerine yönelik soruları cevaplar.
T.7.1.11. Dinledikleriyle/izledikleriyle ilgili görüşlerini bildirir.
T.7.1.8. Dinlediği/izlediği hikâye edici metinleri canlandırır.
T.7.1.12. Dinlediklerinin/izlediklerinin içeriğini değerlendirir.
 
Dil Bilgisi
T.7.3.9. Çekim eklerinin işlevlerini ayırt eder. a) Fiil çekim ekleri (kip ve kişi ekleri) üzerinde durulur. b) Fiillerde anlam kayması konusu üzerinde durulur.  

2. KONUŞMA
T.7.2.1. Hazırlıklı konuşma yapar. (Öğrencilerin düşüncelerini mantıksal bir bütünlük içinde sunmaları, görsel, işitsel vb. destekleyici materyaller kullanarak sunu hazırlamaları sağlanır.)

3. YAZMA
T.7.4.3. Hikâye edici metin yazar.
T.7.4.7. Yazılarını zenginleştirmek için atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.
T.7.4.15. Yazılarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır.
T.7.4.17. Yazdıklarını paylaşır.
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Başlık, konu, ana duygu, kelime ve kelime grubu, hazırlıklı konuşma, kip ve kişi ekleri, fiilde anlam kayması…
      Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça * Öğretmen * Öğrenci EBA Bilgisayar (İnternet, sunu programları, arama motorları) Projeksiyon Ders kitabı Sözlükler Yazım Kılavuzu Tematik materyaller Çalışma kâğıtları Gazete ve dergi kupürleri
    •  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2. İnsanlar televizyon, bilgisayar, telefon vb. araçlar yokken hoş vakit geçirmek için neler yaparlardı? 3. Modern tiyatroya benzeyen geleneksel oyunlardan hangilerini biliyorsunuz?   Düşünen file ne derler? Cevap: filozof Yeşil mantolu, Kırmızı elbiseli, Siyah düğmeli. Cevap: Karpuz Zilim var, kapım yok. Cevap: Telefon Ağzı vardır konuşmaz, yatağı vardır, fakat hiç uyumaz. Cevap: Akarsu En son hangi dişler çıkar? Cevap: Takma dişler.   Çalmak fiilinin gelecek zamanı nedir? Cevap: Hapse girmektir.  
    •  Güdüleme Bu dersimizde “BİLMECE” adlı metni işleyeceğiz. Bu metnimizde geleneksel tiyatrolardan Karagöz ve Hacivat arasında geçen konuşmaları dinleyecek, hem bilmeceler hem de karagöz ve hacivat hakkında bilgi edineceksiniz.
  •  Gözden Geçirme     Her hangi bir şeyin üstü örtülü söylenerek cevabının ne olduğunun bulunması istenen söz oyunlarına bilmece denir.

•  Derse Geçiş

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek/dinletilecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/dinletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/dinlenecek.

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek/not alınacak.

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyenkelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamısözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelimedefterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşancümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimelerbirlikte düzeltilecek. Sırasıylaetkinlikler yapılacak.

Söz Varlığım

➜ Aşağıdaki cümlelerde altı çizili olan kelimeleri anlamlarıyla eşleştiriniz.

a. Efendim, Karagöz’üm yine penceresinde uyuklamaktadır.

b. İlahi Karagöz’üm, kusuyorum olur mu, susuyorum, dedim.

c. Tüh Allah müstahakını versin!

ç. Öyle söylesene köftehor, şimdi anladım.

d. Talaş değil Karagöz’üm, telaşla dedim.

e. Ben bilmeceyi sormadan gidersen pataklarım!

[d] Testere ile biçilen veya rende, matkap, törpü vb. araçlarla işlenen bir şeyden dökülen kırıntılar.
[ç] Sevgiyle karışık bir azarlama sözü.
[c] Bir kimsenin layık olduğu ödül veya ceza.
[e] Rastgele vurarak dövmek.
[b] “Bu ne hâl, ne tuhaf” gibi şaşma, sitem bildiren bir söz.
[a] Oturduğu yerde hafif uykuya dalmak.

➜ Aşağıdaki cümlelerde geçen deyimlerin altlarını çizip anlamlarını yazınız. Bu deyimleri anlamlarına uygun birer cümlede kullanınız.

• Canım hemen yanlış anlama! Yani sana seslenmek için hazırlanıyordum ki ağzım açık kaldı.
Anlamı: Şaşırmak

• Soracağım ama laf sokuşturup aklımı karıştırıyorsun.
Anlamı: Birini ne yapacağını bilemez duruma getirmek, şaşırtmak, bocalatmak.

• Yine sinirlerim bozulmaya başladı.
Anlamı: Çok sinirlenmek, ne yapıp edeceğini bilmeden şaşkın, karmaşık bir duruma düşmek

• Köftehor, unuttum. Hangi bilmeceyi soracağımı aklıma getirmiyorsun ki sorayım.
Anlamı: Hatırlatmak

Cümlelerim:
– Kardeşim kek yaptıktan sonra mutfağın halini görünce ağzım açık kaldı.
– Çok heyecanlanıp aklı karışınca kendi ismi yerine babasının ismini söyledi.
– Annem sinirleri bozuk olduğu zamanlar örgü örer.
– Marketten neler alacağını aklına getiremeyince hiçbir şey almadan çıktı.

Dinleyelim Cevaplayalım

➜ Aşağıdaki soruları “Bilmece” metnine göre cevaplayınız.

1. Hacivat, Karagöz’ü niçin görmek istiyor?
Karagöz’ü çok sevdiği için, oradan her geçişinde onun yüzünü görmeden, selam vermeden yapamadığı için.

2. Hacivat’ın sözlerini Karagöz niçin sürekli yanlış anlıyor?
Kulakları ağır işittiği için.

3. Hacivat’ın yerinde siz olsaydınız Karagöz’e nasıl davranırdınız?
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

4. Karagöz, sormak istediği bilmeceyi Hacivat’a niçin soramıyor?
Hacivat’ın sürekli laf sokuşturup Karagöz’ün aklını karıştırdığı için.

5. İnsanın kendine bilmece sorması mümkün müdür? Karagöz’ün kendine sorduğu bilmecenin cevabı sizce nedir?
Mümkün değildir. Bilmecenin cevabı cevizdir.

Konuyu Belirleyelim

➜ Dinlediğiniz metnin konusunu söyleyiniz.

Bilmece

Karakterleri Tanıyalım

➜ Karagöz ile Hacivat’ın kişilik özelliklerini, dinlediğiniz metne göre karşılaştırarak yazınız.

Hacivat
– Bilgili
– Kibar
– Sabırsız

Karagöz
– Cahil
– Kulakları ağır işiten, her şeyi yanlış anlayan
– Kaba

 

Canlandırma Yapalım

➜ “Bilmece” metnini ya da herhangi bir Karagöz oyununu gölge oyunu düzeneği ile ilgili araç gereçleri (Karagöz, Hacivat figürleri; perde yerine geçecek ince beyaz kâğıt, mum ya da ışık kaynağı, tef, figürlere takılacak çubuk, zil, düdük) getirip sınıfta arkadaşlarınızla canlandırınız.

Düşünelim Yorumlayalım

➜ Millî kültürümüz ile Karagöz oyunu arasındaki ilişki nedir? Yorumlayınız.

Karagöz oyunu Türk kültüründeki geleneksel sahne oyunlarımızdan biridir. Bir perdeye karakterlerin yansıtılması ve seslendirilmesi yöntemiyle oynatılır. Bu oyunun baş karakteri Karagöz ve Hacivat’tır. Bu oyunun Milli kültürümüzde önemli bir yer vardır.

Çekimli Fiiller Neler?

➜ Aşağıdaki cümlelerde kullanılan çekimli fiillerin cümleye nasıl bir anlam kattığını fiillerin altındaki noktalı yere yazınız.

Dün akşam kitap okudu.
Cümleye görülen geçmiş zaman anlamı katmıştır.

Çevreyi temiz tutmalı.
Cümleye gereklilik anlamı katmıştır.

Dayımlar dün bize gelmiş.
Cümleye duyulan geçmiş zaman anlamı katmıştır.

Keşke o da bizimle gelse.
Cümleye dilek-şart anlamı katmıştır.

Odasında ödev yapıyor.
Cümleye şimdiki zaman anlamı katmıştır.

Annem bana kek yapa.
Cümleye istek anlamı katmıştır.

Akşam sinemaya gidecek.
Cümleye gelecek zaman anlamı katmıştır.

Sessizce yerine otur.
Cümleye emir anlamı katmıştır.

Hafta sonu tenis kursuna gider.
Cümleye geniş zaman anlamı katmıştır.

➜ Verilen cümlelerde cümleye zaman anlamı katan filleri A kutusuna, zaman anlamı katmayan fiilleri B kutusuna yazınız.

A kutusu
– okudu
– gelmiş
– yapıyor
– gidecek
– gider

B kutusu
– tutmalı
– gelse
– yapa
– otur

➜ Aşağıdaki cümlelerde koyu renkli yazılan eklerin cümlede hangi kişiyi karşıladığını örnekteki gibi işaretleyiniz.

➜ Dinlediğiniz metinden alınan aşağıdaki bölümde kip ve kişi eki alan fiillerin altını çiziniz.
Fiillerin hangi kip ve kişi ekini aldığını noktalı alana yazınız.

HACİVAT — Canım hemen yanlış anlama! Yani sana seslenmek için hazırlanıyordum ki ağzım
açık kaldı.
2. tekil şahıs, 1. tekil şahıs, 3. tekil şahıs
Geniş Zaman, Şimdiki zamanın hikayesi, Görülen geçmiş zaman

KARAGÖZ — Hangi Kâzım saçakta kaldı?
3. tekil şahıs
Görülen geçmiş zaman

HACİVAT — Değil efendim yani tam sana seslenecektim ki seni yanımda buldum.
1. tekil şahıs, 1. tekil şahıs
Gelecek zamanın hikayesi, Görülen geçmiş zaman

KARAGÖZ — Öyle söylesene köftehor, şimdi anladım!
2. tekil şahıs, 1. tekil şahıs
Dilek-Şart kipi, Görülen geçmiş zaman

HACİVAT — Neyse efendim… Söyle bakalım acele bir yere mi gidiyorsun?
2. tekil şahıs, 1. çoğul şahıs, 2. tekil şahıs
Emir kipi, Geniş zaman, Şimdiki zaman

KARAGÖZ — Bir yere gitmiyorum.
1. tekil şahıs
Şimdiki zaman

HACİVAT — Aman Karagöz’üm, desene beni karşılamaya geldin!
2. tekil şahıs, 2. tekil şahıs
Dilek-Şart kipi, Görülen geçmiş zaman

KARAGÖZ — Hay hay, seni aşılamaya geldim.
1. tekil şahıs
Görülen geçmiş zaman

HACİVAT — Aşılamak değil efendim yani beni karşılamaya mı geldin, demek istiyorum.
2. tekil şahıs, 1. tekil şahıs
Görülen geçmiş zaman, Şimdiki zaman

KARAGÖZ — Pataklarım ha!
1. tekil şahıs
Geniş zaman

HACİVAT — Canım durup dururken niye kızıyorsun?
2. tekil şahıs
Şimdiki zaman

KARAGÖZ — Köftehor, durup dururken olur mu? Ben kasap mıyım?
3. tekil şahıs
Geniş zaman

HACİVAT — Allah Allah, kasaplık da nereden çıktı Karagöz’üm?
3. tekil şahıs
Görülen geçmiş zaman

 

Gölge Oyunu Yazalım

➜ Aşağıdaki Karagöz, Hacivat diyaloğunu konusu “dinî bayramlarımız” olacak şekilde tamamlayınız.
Yazınızı atasözleri ve deyimler kullanarak zenginleştiriniz. Yazınızda “oysaki, başka bir deyişle, özellikle, ilk olarak, son olarak” gibi geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanınız.

HACİVAT — Yâr bana bir eğlence… Aman bana bir eğlence…
KARAGÖZ — (Sahnenin köşesinden) Hacivat ne bağırıyorsun?
HACİVAT — Vay benim iki gözüm, candan dostum, şekerden tatlım! Gel aşağıya biraz konuşalım.
KARAGÖZ — Sabah sabah beni uykudan uyandırdın. Ne konuşacaksın?
HACİVAT — Karagöz’üm insan önce bir selam verir, sende hiç incelik yok.

(örnektir)

KARAGÖZ — Üzerimde gecelik var ya!..
Hacivat: Ne geceliği Karagöz’üm, incelik incelik…
KARAGÖZ — O nasıl şey?
HACİVAT — İnsanlar karşılaşınca birbirine selam verir.
KARAGÖZ — Biz karşılaşmadık ki, sen beni uyandırdın.
HACİVAT — Neyse efendim, günaydın!
KARAGÖZ — Sabah sabah seni görenin günü nasıl aydın olur?
HACİVAT — Efendim, öyle demezler.
KARAGÖZ — Ne derler?..
HACİVAT — Hoş geldiniz, safa geldiniz, keyifler nasıl? derler.
KARAGÖZ — Peki öyle olsun. Hacivat’ım.

Hacivat ile Karagöz’ün Hayatı Hakkında Kısa Bilgi

Karagöz ile Hacivat’ın gerçekte yaşayıp yaşamadıkları belli değil. Aslında Karagöz ile Hacivat bir efsanedir. Ne vakit nasıl ortaya çıktıkları hakkında kesin bilgiler ve belgeler yoktur.Ancak efsaneye göre ;

Karagöz ve Hacivat Bursa’da Ulucami’nin yapımı esnasında çalışan iki işçidir. Karagöz demirci ustası, Hacivat ise duvarcı ustasıdır. İnşaatın yavaş ilerlemesinden sorumlu tutuldukları için idam edilmişlerdir.

Karagöz ve Hacivat taklide ve karşılıklı konuşmaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle bir perdede oynatılan gölge oyunudur. Karagöz oynatıcısına kurgusal, hayalbaz denir. Yardımcıları çırak, yardak, dayrezen, sandıkkar’dır. Oyunda konuşmaların değişmesi baş hareketleriyle yapılır.

Bu iki karakterin gerçekten yaşayıp yaşamadığı, yaşadıysa nerede nasıl yaşadığı kesin olarak bilinmemektedir. Anlatılanlar rivayete dayanır, zira gerçekten yaşamış olsalar bile büyük ihtimalle bahsedilen dönemde tarih kitaplarına girecek kadar önemli bulunmamışlardır. Halkbilimciler Karagöz’ün bazı oyunlarda Çingene olduğunu kendi ağzıyla itiraf etmesi, Bulgar gaydası çalması ve Evliya Çelebi’nin tanıklığına dayanarak Bizans imparatoru Konstantin’in Çingene seyisi Sofyozlu Bali Çelebi olduğunu ileri sürmektedir.

Bir diğer rivayet ise Hacı İvaz Ağa ya da halka mal olan adıyla Hacivat ve Trakya’da bulunan Samakol köyünden demirci ustasıKaragöz, Orhan Gazi devrinde Bursa’da yaşamış cami yapımında çalışan iki işçidir. Kendileri çalışmadıkları gibi diğer işçilerin de çalışmasını engellemektedirler. Orhan Gazi’nin, “cami vaktinde bitmezse kelleni alırım” dediği cami mimarı, caminin vaktinde bitmemesine Karagöz ve Hacivat’ı şikayet eder. Bunun üzerine bu ikili başları kesilerek idam edilir. Karagöz ve Hacivat’ı çok seven ve ölümlerine çok üzülen Şeyh Küşteri, ölümlerinin ardından kuklalarını yaparak perde arkasından oynatmaya başlar. Bu sayede Hacivat ve Karagöz tanınır.

ANLAMA DAYALI ANLATIM BOZUKLUKLARI

1. Gereksiz Sözcük ve Ek Kullanımı : İyi bir cümlede yeterli sayıda sözcük kullanılır. Başka bir deyişle gereksiz sözcüklere yer verilmez. Çünkü, gereksiz sözcük kullanımı cümlenin duruluğunu bozar ve anlatım bozukluğu yaratır. Bu anlatım bozukluğu şu şekillerde olabilir :

Eş ve Yakın Anlamlı Sözcüklerin Aynı Cümle İçinde Kullanılması : …

Ölçme-Değerlendirme  
•  Bireysel öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Grupla öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve ileri düzeyde öğrenme hızında olan öğrenciler için ek Ölçme-Değerlendirme etkinlikleri Hacivat ve Karagöz hakkında ne öğrendiniz?”gelmişsiniz, baktık, gelmeliler…” fiillerinin tahlilini yapınız.  
Dersin Diğer Derslerle İlişkisi  Okurken sesli okuma kurallarına, yazarken imla ve noktalamaya diğer derslerde de dikkat etmeleri sağlanır.

11. Metin – 7. Sınıf DERS DESTEK “BİLMECE” Dinleme Metnini Aşağıdaki Videodan Dinleyebilirsiniz:

>>2018-2019 7. Sınıf DERS DESTEK Yayınları “BİLMECE” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir