7. Sınıf “DELİ DUMRUL” Metni Günlük Planı-MEB 2018-2019

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / MEB Yayınları
Sınıf 7
Temanın Adı/Metnin Adı MİLLİ KÜLTÜRÜMÜZ/DELİ DUMRUL (Dinleme Metni)
        Konu BaşlıkAna fikirKonuMetin türleriHikaye UnsurlarıEk FiilÖrtülü AnlamYazma Stratejileri
Önerilen Süre 40+40+40+40+40+40+40+40+40+40 (10 ders saati)
            Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar 1. OKUMA
T.7.3.21. Metindeki hikâye unsurlarını belirler. Olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs ve varlık kadrosu, anlatıcı üzerinde durulur.    

2. DİNLEME
T.7.1.1.Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların gelişimi ve sonucu hakkında tahminde bulunur.
T.7.1.3. Dinlediklerini/izlediklerini özetler.
T.7.1.4. Dinledikleri/izlediklerine yönelik soruları cevaplar.
T.7.1.7. Dinlediklerine/izlediklerine yönelik farklı başlıklar önerir.
T.7.1.11. Dinledikleriyle/izledikleriyle ilgili görüşlerini bildirir.
T.7.1.12. Dinlediklerinin/izlediklerinin içeriğini değerlendirir.
a) Medya metinlerindeki örtülü anlamı belirlemesi sağlanır.
T.7.3.29. Metin türlerini ayırt eder.    

3. YAZMA
T.7.1.13. Dinleme stratejilerini uygular. Empati kurarak,katılımlı, katılımsız, not alarak dinleme gibi yöntem ve teknikleri uygulamaları sağlanır.
T.7.4.16. Yazdıklarını düzenler.
b) Metinde yer alan yazım ve noktalama kuralları ile sınırlı tutulur.
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Metin türleri, örtülü anlam, başlık, ekfiil, ana fikir, hikaye unsurları, konu…
Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça * Öğretmen * Öğrenci EBA Bilgisayar (İnternet, sunu programları, arama motorları) Projeksiyon Ders kitabı Sözlükler Yazım Kılavuzu Tematik materyaller Çalışma kâğıtları Gazete ve dergi kupürleri
•  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2.  “Dede Korkut” hikâyelerinden bildiğiniz bir hikâyeyi özetleyerek arkadaşlarınıza anlatınız. 3. “Dede Korkut” hikâyelerinden yola çıkarak eski Türklerin yaşayışları hakkında neler söyleyebilirsiniz?
•  Güdüleme Bu dersimizde “MİLLİ KÜLTÜRÜMÜZ” temasındaki  “DELİ DUMRUL” adlı metni işleyeceğiz. Dumrul Bey veya Dumrul Han olarak da bilinen Deli Dumrul, Türk mitolojisinin en önemli kahramanlardan biridir. Orta Asya Türklerinin birçok mitolojik hikayesinde yer alan Deli Dumrul hikayesi özellikle Altay Türkleri tarafından anlatılmış ve nesilden nesle anlatılarak günümüze ulaşmıştır. Altay Türkçesinde “Tungrul” olarak da söylenen Dumrul’un efsaneleşen hikayesi, günümüzde tarihçiler tarafından Türk mitolojisinin en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Deli Dumrul ile ilgili en önemli hikayeler, anlattığı hikayeler kadar kendi kişiliğiyle de efsaneleşen ve Türk tarihinin en önemli destan anlatıcısı olarak kabul edilen Dede Korkut’a aittir.
  •  Gözden Geçirme   Bu metnimizde Deli DUMRUL ve hikayeleri hakkında daha ayrıntılı bilgiler edinmiş olacağız.

 

•  Derse Geçiş

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/dinletilecek/izletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/dinletilecek/izletilecek.

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek/deftere not alınacak.

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamı sözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelime defterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşan cümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimeler birlikte düzeltilecek. Sırasıyla etkinlikler yapılacak. 

1. ETKİNLİK

Metni dinlerken aşağıdaki olay örgüsü haritasında istenen bilgileri not alınız.

Dinlediğiniz Metnin Adı

Cevap: Deli Dumrul

Şahıs ve Varlık Kadrosu

Cevap: Deli Dumrul, yiğit, Azrail, Deli Dumrul’un annesi, babası, karısı

Zaman ve Mekan

Cevap: Geçmiş zaman, oba

Anlatıcı

Cevap: Üçüncü kişi (Dede Korkut)

2. ETKİNLİK

Dinlediğiniz metinle ilgili görüşlerinizi sebepleriyle birlikte yazınız.

Duygu ve düşüncelerinize göre bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

 

3. ETKİNLİK

Aşağıdaki yönergeleri uygulayınız.

a) Aşağıda verilen deyimlerin anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Deyimler Sözlüğü’nden kontrol ederek ilgili boşluğa yazınız.

Cevap:

Can bulmak: Dirilmek, canlanmak

Gözü tutmak: Güvenmek, beğenmek

Yüz bulmak: İlgi ve yakınlık görmek

Nam salmak: Ününü her yana yaymak

Meydan okumak: Korkmadığını, çekinmediğini açıkça bildirmek, kavga veya yarışmaya çağırmak

Canını almak: Öldürmek

b) Bu deyimlerden istediğiniz üç tanesini birer cümle içinde kullanınız.

Cevap:

1- Susuzluktan yerde sürünen kediye biraz su verince kedi can buldu.

2- Arabasıyla pilav satan amca nohutlu pilavı ile kasabaya nam salmış.

3- İki takım şarkılar, atışmalar eşliğinde birbirlerine meydan okuduktan sonra maç başladı.

c) Kullandığınız deyimler cümlenin anlamına nasıl bir katkı sağlamaktadır? Kısaca açıklayınız.

Cevap: Deyimler, cümlede anlatılanları daha etkileyici yapmışlardır. Anlatılmak istenen daha etkili bir şekilde anlatılmıştır.

4. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metinden hareketle yanıtlayınız.

1. Deli Dumrul canını kurtarmak için kimlerle konuşmuştur?

Cevap: Babası, annesi ve karısı ile konuşmuştur.

2. Deli Dumrul’u kendi ifadelerinizle tanımlayınız.

Cevap: Deli Dumrul yiğit, cesur, canını seven fakat karısını canından daha çok seven bir insandır.

3. Metinden hareketle günlük hayatta değiştirebileceğiniz durumlar nelerdir?

4. Metinde Deli Dumrul eşinden de olumlu bir cevap alamasaydı başka kimin yanına gidebilirdi?

Cevap: Çocuklarının yanına gidebilirdi.

5. Dinlediğiniz metnin ifade ve söyleyiş özellikleri nelerdir? Daha önce bu metne ifade ve söyleyiş özellikleri bakımından benzer bir metin okudunuz mu?

Cevap: Metinde akıcı ifade, masalsı ve şiirsel söyleyiş özellikleri bulunmaktadır.

6. Zorbalıkla baş edebilmek için çözüm önerileriniz neler olabilir?

Çözüm önerilerini siz bulabilirsiniz.

5. ETKİNLİK

Dinlediğiniz metne farklı bir başlık yazınız. Başlığı verme nedeninizi açıklayınız.

Cevap:

Ben olsaydım metne Can Derdi başlığını verirdim.

Çünkü metinde Deli Dumrul’un canını vermek istememesi nedeniyle meydana gelen olaylar anlatılmaktadır.

6. ETKİNLİK

Dinlediğiniz metinden alınan aşağıdaki bölümü okuyarak soruları yanıtlayınız.

Oğuz’da, bir kuru çay üzerine köprü yaptırıp geçenden otuz üç akçe, geçmeyenden kırk akçe alan, gücüyle nam salmış, Deli Dumrul adında biri vardır. Bir gün köprüsünün yanına kurulan bir obadan feryatlar yükselir. Deli Dumrul olayın sebebini anlamak üzere obanın yanına vardığında o obadan iyi bir yiğidin hasta olup öldüğünü öğrenir. Obada ağlamakta olanlara yiğidi kimin öldürdüğünü sorduğunda Allah’ın emri ile Azrail’in yiğidin canını aldığını öğrenir.
Deli Dumrul bunun üzerine Azrail ile mücadele ederek obanın güzel yiğidinin canını geri kurtarmak için meydan okuyup harekete geçer. Hak Teâlâ’ya Dumrul’un bu davranışı hoş gelmez. Hak Teâlâ, Azrail’e Dumrul’un gözüne görünerek yüceliğini göstermesi yönünde buyruk verir. Azrail, Allah’ın buyruğu ile Deli Dumrul’a görünür. Deli Dumrul, Azrail’i öldürmek ister fakat Azrail güvercin olup pencereden uçup gider. Deli Dumrul, Azrail’i öldürmek üzere peşinden giderken Azrail, Deli Dumrul’un göğsü üzerine basıp canını alacağını söyler. Deli Dumrul’un feryadı üzerine Allah Teâlâ “Deli Dumrul canı yerine can bulsun, onun canı azat olsun.” der. Artık vakit Deli Dumrul için can bulma vaktidir.
(…)

a) Bu bölümde ortaya konulan sorun nedir? Açıklayınız.

Cevap: Deli Dumrul’un kendi canını kurtarmak için başka canlar bulmak zorunda kalması.

b) Öğretmeninizin rehberliğinde gruplara ayrılınız. Yukarıdaki bölümde ortaya konulan soruna uygun taktığınız şapkanın temsil ettiği düşünceye göre çözümler üretiniz. Ardından grup sözcüsü seçerek düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Bu etkinlik sınıfta yapılacaktır.

7. ETKİNLİK

Aşağıdaki yönergeleri uygulayınız.

a) Dinlediğiniz “Deli Dumrul” metnini özetleyiniz.

Cevap:

Obanın birinde kurduğu köprüden geçenlerden zorla haraç alan Deli Dumrul adlı bir adam yaşamaktadır. Obadan bir yiğidin öldüğünü duyan Deli Dumrul Azrail’den hesap sorar. Bu iş Allah’ın hoşuna gitmez ve Azrail’den Deli Dumrul’un canını almasını ister. Deli Dumrul Allah’a yalvarır. Bunun üzerine Allah Deli Dumrul’un canını, alınacak başka can bulması şartı ile bağışlar. Deli Dumrul canlarını istemek için anne babasının yanına gider. Fakat anne babası canlarını vermek istemez. Deli Dumrul karısından canını ister. Karısı verir. Fakat Deli Dumrul buna razı gelmez ve Allah’tan can alacaksa karısı ve kendisinin canını almasını ister. Bu iş Allah’ın hoşuna gider. Azrail’e Deli Dumrul ve karısının canını bağışlamasını, Deli Dumrul’un anne ve babasının canlarını almasını ister.

b) Yukarıda yazdıklarınızı, yazım ve noktalama kuralları yönünden gözden geçirerek tespit ettiğiniz yanlışları düzeltiniz.

8. ETKİNLİK

Aşağıdaki yönergeleri uygulayınız.

a) Aşağıdaki cümlelerde altı çizili eklere dikkat ederek cümleleri okuyunuz.

Deli Dumrul bir kuru çayın üzerine köprü yapıyormuş.
Deli Dumrul’un köprüsünün yanına bir bölük oba konmuştu.
Konuk kahveden önce su içerse bu aç olduğunu gösteriyormuş.
Millî kültürümüz temasında yeni konular işlenecektir.
Masal dinlemeyi çocukken daha çok severmiş.

b) Yukarıdaki cümlelerde altı çizili ekler cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında nasıl bir değişiklik olmaktadır? Yazınız.

Cevap: Ekler cümleden çıkartıldığında bu eklerin kazandırdığı  küçümseme, terk edilmiş alışkanlık, kesinlik, ihtimal, başkasından duyma, umursamama, gerçekleşmemiş niyet anlamları eksilmektedir.

Ölçme-Değerlendirme  
•  Bireysel öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Grupla öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve ileri düzeyde öğrenme hızında olan öğrenciler için ek Ölçme-Değerlendirme etkinlikleri Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil farklı bir görevde kullanılmıştır? A) Elindeki, çok güzel kokan bir güldü. B) Burası, kuş uçmaz kervan geçmez bir yerdi. C) O, herkesin beğenisini kazanmış bir yazardı. D) Hülya, annesini her gün mutlaka arardı.       Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik zamanlı fiil kullanılmamıştır? A) Balkondaki çiçekleri her pazar sulardı. B) Sabahleyin uyanamayınca otobüsü kaçırdı. C) Çocuk bir suç işlediyse önüne bakarmış. D) O sıcaklarda günde iki litre su içiyordum.  
Dersin Diğer Derslerle İlişkisi  Okurken sesli okuma kurallarına, yazarken imla ve noktalamaya diğer derslerde de dikkat etmeleri sağlanır.

Metin – 7. Sınıf DELİ DUMRUL Dinleme Metni-MEB

>>2018-2019 7. Sınıf MEB Yayınları “DELİ DUMRUL” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir