7. Sınıf “GELENEKSEL EL SANATLAR ÇARŞISI” Metni Günlük Planı-DERS DESTEK

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / DERS DESTEK Yayınları
Sınıf 7
Temanın Adı/Metnin Adı SANAT/ GELENEKSEL EL SANATLARI ÇARŞISI
        Konu Başlık Ana duyguKonuKelime ve Kelime GruplarıDeyimlerAtasözleriGeçiş ve Bağlantılı İfadelerHazırlıklı/Hazırlıksız KonuşmaBilgilendirici MetinHikaye UnsurlarıMetin Türü
Önerilen Süre 40+40+40+40+40+40+40+40 (8 ders saati)
            Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar 1. OKUMA-DİNLEME/İZLEME
Akıcı Okuma
T.7.3.2. Metni türün özelliklerine uygun biçimde okur.  

Söz Varlığı
T.7.3.5. Bağlamdan hareketle bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder.  

Anlama
T.7.3.15. Okuduklarını özetler.
T.7.3.19. Metinle ilgili soruları cevaplar.
T.7.3.21. Metindeki hikâye unsurlarını belirler.
T.7.3.24. Metinde ele alınan sorunlara farklı çözümler üretir.
T.7.3.28. Okudukları ile ilgili çıkarımlarda bulunur.    

2. KONUŞMA
T.7.2.1. Hazırlıklı konuşma yapar.
T.7.2.2. Hazırlıksız konuşma yapar.
T.7.2.4. Konuşmalarında beden dilini etkili bir şekilde kullanır.
T.7.2.5. Kelimeleri anlamlarına uygun kullanır.
T.7.2.6. Konuşmalarında uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanır.    

3. YAZMA
T.7.4.2. Bilgilendirici metin yazar.
T.7.4.4. Yazma stratejilerini uygular.
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Başlık, konu, ana duygu, kelime ve kelime grubu, hazırlıklı konuşma/hazırlıksız konuşma, geçiş ve bağlantılı ifadeler…
      Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça * Öğretmen * Öğrenci EBA Bilgisayar (İnternet, sunu programları, arama motorları) Projeksiyon Ders kitabı Sözlükler Yazım Kılavuzu Tematik materyaller Çalışma kâğıtları Gazete ve dergi kupürleri
    •  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2. Geleneksel el sanatları deyince aklınıza hangileri geliyor? 3. Bir el sanatı ile uğraşmak isteseydiniz hangi el sanatını seçerdiniz? Niçin?
    •  Güdüleme Bu dersimizde “SANAT” temasındaki “GELENEKSEL EL SANATLARI ÇARŞISI” adlı metni işleyeceğiz. Anadolu halkı ezelden beri yaşamını tarım ve hayvancılık ile sağlamıştır. Bu topraklarda değer kazanan hayvancılık zamanla kültürün parçası haline gelmiştir. Hal böyle olunca geleneksel kültür gelişmeye başlamıştır. Tarım ve hayvancılık mesleğinin yanı sıra doğayı gözlemleyen ve sahip oldukları tecrübeleri gelecek nesillere aktarmak için çeşitli meslekleri icra etmeye başlamıştır. El sanatları olarak dokumacılık, kilimcilik, bakırcılık, kilcilik, seramikçilik, ebru sanatı, cam sanatı, demircilik gibi el sanatları ortaya çıktı. Mesleklerin ortak noktası el sanatı olmasıdır. El emeği göz nuru eserler ortaya çıkarak gelecek nesillere aktarılmıştır. Özellikle insanlar sanatsal yönden değer sahibi olan cam sanatı, ebru sanatı, hat sanatını kullanmıştır. Duygu ve düşüncelerin yansıdığı bu eserler zaman içinde harikalar içerisine girmiştir. El emeği ile yapılan eserler duyguların yansıması olarak evrensel dil sayılan sanatın parçası haline geldi..
  •  Gözden Geçirme   Bu metnimizde geleneksel el sanatlarımızı öğreneceğiz.

 Derse Geçiş

 

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek/dinletilecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/dinletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/dinlenecek.

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek/not alınacak.

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamı sözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelime defterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşan cümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimeler birlikte düzeltilecek. Sırasıyla etkinlikler yapılacak. 

KONUŞALIM

➜ Aşağıda görselleri verilen el sanatlarının adlarını noktalı yerlere yazınız. El sanatları hakkında bildiklerinizi sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: 

SÖZ VARLIĞIM

➜ “Geleneksel El Sanatları Çarşısı” metninden alınan aşağıdaki kelimeleri anlamlarıyla eşleştiriniz.

  1. banyan
  2. filografi
  3. hat
  4. ebru
  5. marküteri
  6. mozaik
  7. ney
  8. revak
  9. sedef
  10. şövale
  11. tezhip (tezyin olacak, yanlış yazılmış)

Cevap: 

[2] Çivilerin arasından tellerin geçirilmesi ile nesnelere estetik bir görünüm kazandırılması işlemi.

[6] Türlü renklerde, küçük küp biçiminde mermer, taş veya pişmiş toprak parçalarının yan yana getirilmesiyle yapılan resim.

[5] Ahşap kaplamaların kesilip iç içe yerleştirilerek boya kullanılmadan ağaçların doğal renkleri ile yapılan bir oyma sanatı.

[11] Süsleme, bezeme.

[3] Yazı.

[8] Üstü örtülü, önü açık yer, sundurma.

[9] Midye, istiridye vb. deniz hayvanlarının kabuğunda bulunan, sedefçilikte kullanılan; pırıltılı, beyaz, sert bir madde.

[10] Ressam sehpası.

[4] Kâğıt süslemeciliğinde kitre, kola vb. yapıştırıcılarla yoğunlaştırılmış su üzerine, neft yağı ile sulandırılmış yağlı boya damlatılarak yapılan ve kâğıda geçirilen süs.

[7] Türk müziğinde ve özellikle tekke müziğinde yer alan, kaval biçiminde, yanık sesli, kamıştan yapılmış, üflemeli bir çalgı.

[1] Hindistan bölgesinde yetişen, kökleri yukarıdan aşağıya doğru büyüyen bir incir ağacı türü.

➜ Aşağıda okuduğunuz metinde geçen cümleler verilmiştir. Cümlelerde bulunan deyimlerin altlarını çizerek bu deyimlerin cümleye kattığı anlamları yazınız.

Cevap: 

✦ Bursa’daki Balibey Hanı’nın “Geleneksel El Sanatları Çarşısı”ndaki atölyeler de 15. yüzyılda inşa edilen hana hayat veriyor.

anlamı: canlılık vermek, canlandırmak.

✦ Bu ve bundan sonraki kattaki odalar günümüzde artık tüccarları değil, çeşitli el sanatları atölyelerini ve onların ziyaretçilerini konuk ediyor.

anlamı: birini evinde bir süre ağırlamak.

➜ Aşağıdaki cümlelerde verilen altı çizili kelimelerin metinde kullanılan anlamlarına dikkat ediniz. Bu kelimeleri farklı bir anlama gelecek şekilde cümlede kullanınız.

Cevap: 

Nesiller ve yöntemler değişiyor olsa da birçok sanat dalı yüzyıllardır hayatımızı renklendirmeye devam ediyor.

Cümlem: Ana hatlarını çizdiği karikatürü renklendirip yarışmaya öyle sunacakmış.

Oya atölyesinin tabelasına yeşil yapraklı, pembe bir gül şeklinde işlenmiş bir oya yerleştirilmiş.

Cümlem: Sağlıklı beslenme için işlenmiş et ürünlerinden uzak durmamız gerekir.

Sanatkâr, aşkı çizemez belki ama aşk ile çizer.

Cümlem: Çocuklar ellerindeki kalemlerle evin duvarlarını baştan aşağı çizmişler.

ANLAYALIM CEVAPLAYALIM

➜ Aşağıdaki soruları “Geleneksel El Sanatları Çarşısı” metnine göre cevaplayınız.

1. Yazarın “Nesiller ve yöntemler değişiyor olsa da birçok sanat dalı yüzyıllardır hayatımızı renklendirmeye devam ediyor.” düşüncesine katılıyor musunuz? Niçin?

Cevap: Katılıyorum. Sanat güzelliktir. Sanat ile meydana gelen eserler, güzellikleri ile hayata canlılık katarlar.

2. Doğadaki tüm renkler insanların yüreği ve emeğiyle yoğrulup hangi malzemelerle sanat eserine dönüşüyor?

Cevap: Su, taş, toprak, ağaç, maden, deri, pamuk gibi malzemeler…

3. Balibey Hanı’nın özellikleri nelerdir?

Cevap: 15. yüzyılda Niğbolu Sancak Beyi Hamza Bey’in oğlu Bali Bey tarafından kent dışından gelen tüccarlara hizmet etmesi amacıyla yaptırılmıştır. İçerisinde “Geleneksel El Sanatları Çarşısı” bulunmaktadır. Üç katlıdır. Avlusunun çevresindeki tüm katlar revaklı bir düzenlemeyle tasarlanmıştır.

4. Yazar, Balibey Hanı’nı gezerken Atatürk’ün hangi sözünü hatırlıyor? Neden?

Cevap: “Sanatsız kalan bir milletin, hayat damarlarından biri kopmuş demektir.” sözünü hatırlıyor. Sanata verilen önemin gittikçe azaldığı bir dönemde yaşadığımız için bu sözü hatırlamış olabilir.

KATILIYOR MUYUM?

➜ “Sanatçı olunmaz, sanatçı doğulur. Sanatkâr, aşkı çizemez belki ama aşk ile çizer.” düşüncesine katılıyor musunuz? Düşüncelerinizi sebepleriyle açıklayınız.

Tamamen katılmıyorum. İnsanlar yeteneklerini doğuştan kazanabileceği gibi sonradan da azim ve çalışma ile bu yeteneklere kavuşabilir. Bu nedenle sanatçı sonradan da olunabilir. Sanatkar, her şeyi kendi duygu ve düşüncesine göre yorumlar; kendince aşkı çizebilir. Oluşturduğu eserde bazıları aşkı görebilir, bazıları göremez. Bu yönüyle aşkı çizebilir diyebiliriz. Fakat aşk ile çizer konusunda katılıyorum. Sanatkarı sanatkar yapan, içinde yaşadığı aşktır, eserlerini bu aşkla meydana getirir.

 

DOĞRU MU YANLIŞ MI?

➜ “Geleneksel El Sanatları Çarşısı” metniyle ilgili aşağıda verilen ifadeler doğruysa “D”, yanlışsa “Y” kutucuğunu işaretleyiniz.

Cevap: 

Birçok malzeme insanların yüreği ve emeğiyle yoğrulup birbirinden güzel sanat eserlerine dönüşüyor. D

Balibey Hanı 16. yüzyılda inşa edilmiştir. Y

Balibey Hanı, Niğbolu Sancak Beyi Hamza Bey’in oğlu Bali Bey tarafından yaptırılmıştır. D

Balibey Hanı’nın avlusunda ışıklarla aydınlatılmış bir mağara vardır. D

“Geleneksel El Sanatları Çarşısı” hanın giriş katında yer almaktadır. Y

Oya atölyesinin koridorlarındaki duvarlarda ve şövalelerde resimler, mozaikler, ahşap işleme tablolar sergilenmektedir.  D

Oya atölyesinin tabelasına yeşil yapraklı, sarı bir gül şeklinde işlenmiş bir oya yerleştirilmiştir. D

Tespih atölyesinin vitrinindeki kafesin içinde sarı bir muhabbet kuşu vardır. D

Tezhip, hat ve kaligrafi atölyesinde harfler sanat eserine dönüşmektedir. D

ÖZETLEYELİM

➜ Okuduğunuz metnin özetini yapınız.

Cevap: 

Nesiller ve yöntemler değişse de birçok sanat dalı hayatımız renklendirmektedir. Bursa’daki Balibey Han’daki “Geleneksel El Sanatları Çarşısı”da hayatımızı renklendiren sanat eserleri le doludur.

Balibey Han 16. yüzyılda Niğbolu Sancak Beyi Hamza Bey’in oğlu Bali Bey tarafından kent dışından gelen tüccarlara hizmet etmesi amacıyla yaptırılmıştır. Han üç katlıdır. Giriş katındaki restoranın içinde ışıklarla aydınlatılmış bir mağara vardır.

Mağaradan çıkıp avlunun yanındaki merdivenlerden çıkıldığında çeşitli el sanatları atölyelerine ulaşılır. Burada tezhip, hat, kaligrafi, cam sanatı, oya, tespih, ebru atölyeleri ve bu atölyelerde yapılmış çeşitli el sanatları ürünleri bulunmaktadır.

DÜŞÜNCELERİMİZİ ÖZETLEYELİM

➜ Geleneksel el sanatlarının “sanat” kavramı içindeki yeri nedir? Açıklayınız.

Cevap: Geleneksel el sanatları, sanat kavramı içerisindeki “Belli bir uygarlığın veya topluluğun anlayış ve zevk ölçülerine uygun olarak yaratılmış anlatım” tanımını karşılamaktadır. El sanatları toplumumuzun zevkini ve kültürünü yansıtmaktadır.

➜ Geleneksel el sanatları nesiller arasında bir kültür taşıyıcısı olarak nitelendirilebilir mi? Niçin?

Cevap: Nitelendirilebilir. Geleneksel el sanatlarımız içerisinde kültürümüze ait ögeleri bulabiliriz. Bu ürünler nesilden nesile aktarıldıkça, kültürümüzde bu sanatlarla birlikte sonraki nesillere aktarılmış olur.

➜ Geleneksel el sanatlarının devamlılığını sağlamak için neler yapılabilir?

Cevap: Bu sanatlara yönelik kurslar açılabilir. Çeşitli etkinliklerle insanların bu sanata ilgileri çekilebilir.

 

TÜRKÜLERDE VE MANİLERDE GELENEKSEL EL SAANTLARI

➜ Aşağıdaki metinlerden hareketle geleneksel el sanatlarının farklı edebî türlere konu olmasını sanatın toplum içindeki yeri açısından yorumlayınız.

Mendilimde gül oya
Gülmedim doya doya
Dertlere kalıyorum
Günleri saya saya
Al beni kıyamam seni
Anonim Türkü

Gergefte sırma mısın?
Bağdat’ta hurma mısın
Ben burda ah ederim
Sen orda duyma(z) mısın?
Anonim Mani

Cevap: 

Sanat, bir toplumdaki kültürü, yaşayış biçimini yansıtır. Bu yönüyle her bir sanat ürünü halk tarafından benimsenir ve değer görür. İnsanlar duygu ve düşüncelerini bu sanat eserleri dile getirirler. Sanat eserlerinin edebi türlere konu olması da sanatın toplum içerisinde ne denli önemli olduğunun kanıtıdır.

>>2018-2019 7. Sınıf MEB Yayınları “GELENEKSEL EL SANATLARI ÇARŞISI” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir