8. Sınıf “DEĞİRMENDE DÖNER TAŞIM” Metni Günlük Planı-MEB

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / MEB Yayınları
Sınıf 8
Tema/Alt Tema/Metin ZAMAN ve MEKAN/Geçmiş, Şimdi, Gelecek/ DEĞİRMENDE DÖNER TAŞIM
        Konu Başlık Metin türleriParagraftan çıkarım yapmaAna fikirKonuAnlamı Bilinmeyen KelimelerHazırlıksız Konuşma/Hazırlıksız KonuşmaGeçiş ve Bağlantı İfadeleriMetin TürleriFiilimsilerİşlem Basamaklarına Göre YazmaCümle Türleri ( Basit, Birleşik Cümle )
Önerilen Süre 40+40+40+40+40 (5 ders saati)
    Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar OKUMA/KONUŞMA/DİNLEME/YAZMA
T.8.3.5. Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder.
T.8.3.6. Deyim, atasözü ve özdeyişlerin metne katkısını belirler.
T.8.3.20.Okuduğu metinlerdeki hikâye unsurlarını belirler.
T.8.3.9. Fiilimsilerin cümledeki işlevlerini kavrar.
T.8.2.4. Konuşmalarında beden dilini etkili bir şekilde kullanır.
T.8.4.19. Cümle türlerini tanır. (Basit, birleşik cümle)
T.8.4.7. Yazılarını zenginleştirmek için atasözleri, deyimler ve özdeyişler kullanır.
T.8.4.6. Bir işi işlem basamaklarına göre yazar.
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Metin türleri, metnin konusu, metnin başlığı, bilinmeyen kelimeler, cümle türleri, metinden çıkarım yapma…
Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça * Öğretmen * Öğrenci EBA Bilgisayar (İnternet, sunu programları, arama motorları) Projeksiyon Ders kitabı Sözlükler Yazım Kılavuzu Tematik materyaller Çalışma kâğıtları Gazete ve dergi kupürleri
•  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2. Geçmişte büyük emeklerle elde edilen ürünler nelerdir? Bunların günümüzde kolaylıkla elde edilmesinin olumlu ve olumsuz yanlarını sınıfta tartışınız. 3. Değirmenlerle ilgili yaptığınız araştırmanın sonucunu arkadaşlarınızla paylaşınız. 4. Görseller ve başlıktan hareketle okuyacağınız metnin konusunu tahmin ediniz.
•  Güdüleme Bu dersimizde “ZAMAN VE MEKAN” temasındaki “DEĞİRMENDE DÖNER TAŞIM” adlı metni işleyeceğiz. İnsan, her durumda önce kendi bilgi, yetenek ve çalışmasına güvenmelidir. Nasıl ki bir değirmenin çarkları taşıma su ile dönüp tahıl öğütmezse, herhangi bir kazanç ve başarı için başkalarından yardım beklemek de olumlu sonuç vermez. Kazanç sağlayan bir aile reisinin öldüğü bir aileyi düşünelim; geride kalan bireyler çalışmazlarsa, hep el eline bakarlarsa sonuç elbette sefalet olur. Bu durumlarda bile başkalarının yardımı sınırlı ve geçicidir, öte yandan ekonomik şartların alabildiğine ağırlaştığı günümüzde kimse kimseye yük olmamalıdır. Hazıra konma eğilimi insanı aşağılaştıran hallerdendir. Kendimizi buna alıştırmayalım. Bunun yanı sıra taklitçilik de hazıra konma eğiliminin bir başka biçimidir- Her ikisi de insanın öz değerini yitirmesine sebep olur. Şu halde; insan, önce kendi güç, bilgi ve becerilerine güvenerek, alın teri ve göznuru dökerek Kendi işini kendi yapmaya alışmalıdır. Bu tür kazancın, başarının hazzı ve yararı sonsuzdur. Sürekli başarı ancak kendi çalışma ve gayretlerimizle mümkündür.
•  Gözden Geçirme Bu metnimizde değirmen kavramı üzerinden geçmiş, şu an ve gelecek kavramları üzerinde duracağız.

 

•  Derse Geçiş

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/dinletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/dinletilecek.

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek/not aldırılacak.

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamı sözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelime defterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşan cümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimeler birlikte düzeltilecek. Sırasıyla etkinlikler yapılacak.

 

1. ETKİNLİK

Aşağıdaki sözcüklerin anlamlarını tahmin ederek tahminlerinizi sözlükten kontrol ediniz.

Cevap: 

istif: Eşya veya başka nesnelerin düzgün bir biçimde üst üste konulmasıyla oluşan yığın

sini: Üzerinde yemek de yenilebilen, yuvarlak, bakır veya pirinçten büyük tepsi

hıla: Sofra bezi

kırçıl: Kırlaşmaya başlamış, kır renkli

eşik: Kapı boşluğunun alt yanında bulunan alçak basamak

telis: Bitkisel tellerden yapılmış, kaba örgülü büyük çuval

üzengi: Eyerin iki yanında asılı bulunan ve hayvana binildiğinde ayakların basılmasına yarayan, altı düz demir halka

2. ETKİNLİK

a) Metinde geçen deyimleri aşağıya yazınız.

Cevap: 

– gözüne ilişmek

– ensesinde boza pişirmek

– içi içine sığmamak

– keyfi yerinde olmak

– hızını kesmek

– ayak altında dolaşmak

– gözleri dalıp gitmek

– … arasında mekik dokumak

b) Bulduğunuz deyimlerin anlatıma olan katkısını açıklayınız.

Cevap: Anlatımı etkileyici kılmışlardır.

3. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.

1. Metinde olayları anlatan kimdir?

Cevap: Yazarın kendisidir.

2. Değirmene gitmeden önce hangi hazırlıklar yapılıyor?

Cevap: Değirmende kalınacak iki gün için yiyecek, içecek ve eşyalar hazırlanıyor.

3. Değirmenci Haydar Amca’yı kısaca tanıtınız.

Cevap: Ak saçlı, işini severek yapan, kırmızı suratlı, elleri ve iri parmakları nasır bağlamış, boğuk sesli, başında papak eksik olmayan bir adam.

4. Yazar, değirmende neleri gözlemlemiştir?

Cevap: Değirmendeki makinelerin nasıl çalıştığını, değirmen sahibinin neler yaptığını, değirmenin içerisinde neler olduğunu gözlemlemiştir.

5. “Değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan” sözünün anlamı ne olabilir? Açıklayınız.

Cevap: Değirmende makine işlem yaparken vaktin iki kişi arasında edilen muhabbet ile geçebileceği anlatılmak istenmiştir.

6. Metinde yaşanan olaylar günümüzde yaşanıyor olabilir mi? Neden?

Cevap: Olamaz. Günümüzde eski sitem değirmenler yok denecek kadar azalmıştır. Değirmenler yerine fabrikalarda ürünler işlenmektedir.

7. Bugün ekmek veya un almak için neler yapmamız gerekiyor? Hikâyede yaşananlarla karşılaştırınız.

Cevap: Bugün ekmek veya un almak için marketlere ya da fırınlara gidebiliriz.

4. ETKİNLİK

Aşağıdaki boşlukları metne göre doldurunuz.

Cevap: 

Yer: Çarmuzu Mahallesi ve Haydar’ın değirmeni.

Kişiler: Yazar, yazarın anne ve babası, kardeşleri, teyzesi, arabacı, değirmenci Haydar.

Zaman: Geçmiş zaman

Olay: Yazar ve ailesinin buğdaylarını öğütmek üzere değirmene gitmeleri ve orada yaşananlar.

5. ETKİNLİK

Buğdayın ekmek olana kadar geçirdiği aşamaları sınıfta pandomim (sözsüz oyun) olarak canlandırınız.

6. ETKİNLİK

• Dışarı çıkıyorum.
• Teknedeki unu geniş ağızlı bir el küreğiyle çuvala dolduruyor.

Metinden yukarıdaki örnekler gibi tek yüklemli cümleler bularak aşağıya yazınız.

Cevap: 

• Değirmene kalkacağız.

• İki gün orada kalacağız.

 İçeriden değirmenin uğultusu taşıyor.

• Yıldızlar uyanıyor birer ikişer.

• Ateş büyüyor.

 

7. ETKİNLİK

a) Aşağıdaki cümlelerde fiilimsi bulunup bulunmadığını tespit ederek fiilimsileri yazınız.

Cevap: 

Çarmuzu Mahallesi’ndeki evimizin avlusunda kazanlar kurulmuş. Fiilimsi yok

Değirmende geçirilecek iki gün için hazırlıklar yapıldı. geçirilecek

Cumartesi için gün alınmış değirmenden. Fiilimsi yok

Babam, arabanın durmasını beklemeden atladı. durma

Haydar Amca, babamın çözdüğü telise avucunu daldırdı. çözdük

Teknedeki unu geniş ağızlı bir el küreğiyle çuvala dolduruyor. Fiilimsi yok

Babam birkaç teneke boşalttı tekneye. Fiilimsi yok

b) Siz de okuduğunuz metinden tek yüklemli, içinde fiilimsi olan cümleler yazınız.

Cevap: 

• Teyzem gaz ocağında kaynayan suyla çayı demliyor.

• Babamın gönderdiği haralları (çok büyük çuval) getiriyor çırak.

• Keçi kılından yapılmış kalın, kırçıl bir çuvala dolduruyor.

• Haşlanan buğday, bekletilmeden seriliyor hılalara.

• Yemek için nispeten serin olan eşiğe geçiliyor.

 

8. ETKİNLİK

“Değirmende Döner Taşım” metni üç bölümden oluşmuştur:
1. Değirmene hazırlık aşamasında yaşananlar.
2. Değirmene gidiş yolunda yaşananlar.
3. Değirmende yaşananlar.

Siz de yukarıdaki planı dikkate alarak aileniz veya arkadaşlarınızla yapacağınız bir geziyi ya da işi üç bölüm hâlinde yazınız. Yazınızı yazım ve noktalama yönünden düzenleyip öğretmeninizle değerlendiriniz.

Bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

>>2018-2019 8. Sınıf MEB Yayınları “DEĞİRMENDE DÖNER TAŞIM” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir