8. Sınıf “GURBET” Metni Günlük Planı-MEB 2018-2019

Dersin Adı/Yayın Adı TÜRKÇE / MEB Yayınları
Sınıf 8
Tema/Alt Tema/Metin BİREY VE TOPLUM/Gurbet / GURBET
        Konu Başlık Metin türleriParagraftan çıkarım yapmaAna fikirKonuAnlamı Bilinmeyen KelimelerHazırlıksız KonuşmaCümlenin ÖgeleriKısa Metinler Yazma (E-Posta)
Önerilen Süre 40+40+40+40+40 (5 ders saati)
    Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar OKUMA/KONUŞMA/DİNLEME/YAZMA T.8.3.4. Okuma stratejilerini kullanır. T.8.3.5. Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder. T.8.3.7. Metindeki söz sanatlarını tespit eder. T.8.3.14. Metinle ilgili soruları cevaplar. T.8.3.15. Metinle ilgili sorular sorar. T.8.3.17. Metnin ana fikrini/ana duygusunu belirler. T.8.2.1. Hazırlıklı konuşma yapar. T.8.2.4. Konuşmalarında beden dilini etkili bir şekilde kullanır. T.8.4.14. Araştırmalarının sonuçlarını yazılı olarak sunar. T.8.4.18. Cümlenin ögelerini ayırt eder. (Yer tamlayıcısı – Adın durumları)  
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Metin türleri, metnin konusu, metnin başlığı, bilinmeyen kelimeler, cümlenin ögeleri, metinden çıkarım yapma, söz sanatları, kısa metinler yazma…
Güvenlik Önlemleri (Varsa):  
Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Not alarak okuma Sesli – sessiz okuma Not alma Güdümlü yazma Güdümlü konuşma Soru cevap Anlatım Gösterip yaptırma Rol yapma Beyin fırtınası Tartışma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça * Öğretmen * Öğrenci EBA Bilgisayar (İnternet, sunu programları, arama motorları) Projeksiyon Ders kitabı Sözlükler Yazım Kılavuzu Tematik materyaller Çalışma kâğıtları Gazete ve dergi kupürleri
Öğretme-Öğrenme Etkinlikleri:  
•  Dikkati Çekme 1. Metnin başlığı ve görselleri size neler çağrıştırıyor? 2. Yaşadığınız yerden herhangi bir nedenle farklı bir şehir ya da ülkede yaşamak zorunda kalsanız neler hissedersiniz? Anlatınız.
•  Güdüleme Bu dersimizde “GURBET” adlı metni işleyeceğiz. Gurbet, insanın doğup büyüdüğü, aile ocağının bulunduğu yerden uzak yer, yabancı yerdir. Bu metnimizde gurbette olmanın kişide uyandırdığı duyguları ve çekilen sıkıntıları öğrenmiş olacağız.
•  Gözden Geçirme Hiçbir diI gurbeti anlatacak kadar güçIü değil. İnsan bu yüzden özledikçe sessizleşir.

Derse Geçiş

Yuvarlatılmış Dikdörtgen: Videolara ve dokümanlara bu Facebook grubundan ulaşabilirsiniz:

https://www.facebook.com/groups/TurkceOgretmenleriEvrakveBilgiPaylasimi/

1. Dikkati çekme sorusu sorulduktan sonra öğrencilerden metnin içeriğini tahmin etmeleri istenecek.

2. Metnin başlığı ve görselleri hakkında öğrenciler konuşturulacak.

– Metnin içeriği öğrenciler tarafından tahmin edilecek.(Metinde neler anlatılmış olabilir?)

-Ders kitabındaki görseller öğrenciler tarafından incelenecek ve öğrencilerin dikkati parça üzerine çekilecek.

-Parçanın başlığı hakkında öğrencilere soru sorulacak(Konulan başlığa bakarak sizce bu parçada ne anlatılmış olabilir?)

3. Güdüleme ve gözden geçirme bölümü söylenecek.

4. Parça öğretmen tarafından örnek olarak okunacak/izletilecek.

5. Parça, öğrenciler tarafından sessiz olarak okunacak/izletilecek

6. Öğrenciler tarafından anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimeler metnin üzerine işaretlenecek/not alıdırılacak.

  • Anlaşılmayan, anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı ilk önce sözcüğün gelişinden çıkarılmaya çalışılacak. Anlamı sözlükten bulunacak, öğrenciler tarafından önce tahtaya sonra kelime defterlerine yazılacak.
  • Öğrencilere 5-8 kelimeden oluşan cümleler kurdurularak, bilinmeyen kelimeler anlamlandırılacak.
  • Yanlış telaffuz edilen kelimeler birlikte düzeltilecek. Sırasıyla etkinlikler yapılacak.

 

ETKİNLİK 1

Anlamlardan hareketle harfleri karışık olarak verilmiş anahtar sözcükleri bulunuz. Bu sözcüklerin de içinde yer aldığı bir dörtlük yazınız.

KİSZİSLES
SESSİZLİK

ERMVE
VEREM

RFE
FER

ADKLİN
KANDİL

ERUBGT
GURBET

ETKİNLİK 2

Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.

1. Şair, şiirde neye seslenmektedir?
Gurbete seslenmektedir.

2.Şairin gurbetten isteği nedir?
Kendisini rahatsız etmemesini istemektedir.

3.“Gül büyütenlere mahsus hevesle / Renk dertlerimi gözümde besle! / Yalnız, annem gibi, o ılık sesle / İçimde dövünüp ağlama gurbet!” dizelerinde şair ne anlatmak istemiştir?
Gurbetin kendisine iyi hisler yaşatması, ona acı yaşatmaması gerektiğini anlatmak istemiştir.

4.Siz de şair gibi gurbette olsaydınız neler hissederdiniz?
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

ETKİNLİK 3


Şiirin içeriği ile ilgili iki soru yazınız.

1- Şair hangi duygudan rahatsızlık duymaktadır?

2- Şair “Alnıma işleme kırışığını” dizesindeki “kırışık” kelimesi ile ne ifade etmektedir.

ETKİNLİK 4

Aşağıdaki kutucukları metne uygun doldurunuz.

Farklı Başlık
ACI GURBET

Ana Duygu
Hasret

ETKİNLİK 5

Okuduğunuz şiirdeki söz sanatlarını bulunuz.

Dağda dolaşırken yakma kandili,
Fersiz gözlerimi dağlama gurbet!
Kişileştirme

Ne söylemez, akan suların dili,
Sessizlik içinde çağlama gurbet!
Benzetme

Titrek parmağınla tutup tığını.
Alnıma işleme kırışığını
Kişileştirme

Duvarda emerek mum ışığını,
Bir veremli rengi bağlama gurbet!
Benzetme

Gül büyütenlere mahsus hevesle,
Renk dertlerimi gözümde besle!
Yalnız, annem gibi, o ılık sesle,
İçimde dövünüp ağlama gurbet!
Kişileştirme

ETKİNLİK 6

Kendinizi bir haber sunucusu olarak hayal ediniz. Aşağıya “gurbette olanların
yaşadıkları sorunlar” ile ilgili 5N1K yöntemine uygun bir haber metni hazırlayıp arkadaşlarınıza sununuz.

(örnektir)

Almanya’da yaşayan gurbetçilerimiz, iletişim araçlarının gelişimi ve ulaşımın yıllar içinde kolaylaşmasına rağmen yine de memleket hasreti çektiklerini, bunun da sosyal yaşantılarını olumsuz anlamda etkilediğini dile getiriyorlar.

Mikrofonlarımızı uzattığımız bir gurbetçimiz “Geçen hafta yolda yürürken bir reklam tabelası gördüm. Tabelada güzel ilimiz İzmir’in bir fotoğrafı vardı. Tabelaya bakınca gurbet hasreti bir kez daha yüreğime oturdu. Annem, babam, kardeşlerim hep orada. Bütün gün gözümde tüttüler. Hiç bir iş yapamadım. Dalgınlıkla karşıdan karşıya geçerken neredeyse trafik kazası geçirecektim. Her şey kolaylaştı ama orada olmak gibi olmuyor.” sözleriyle memleket hasretinin kendisini nasıl etkilediğini anlattı.

ETKİNLİK 7

Aşağıdaki cümleleri yandaki sözcüklere uygun ekler getirerek tamamlayınız.

Pasaportta evlendikten sonraki soyadı yazmıyordu.
> Yurt dışına giderken havaalanında çantasını unutmuş.
Gurbette her daim acımasız diyorlar.
> Farklı ülkeden Türkiye’ye misafirler geldi.
> Biz gurbeti kitaptan öğrenmedik.
Mektupta özlemini anlatıyordu.

İSİM HAL EKLERİ

Türkçede ismin beş farklı hâli vardır:

1) Yalın hâli

2) -e hâli (yönelme)

3) -i hâli (belirtme)

4) -de hâli (bulunma)

5) -den hâli (ayrılma/çıkma)

Hâl ekleri büyük ve küçük ünlü uyumuna göre “i” yerine “ı”, “u” veya “ü” ile “e” yerine “a” harfi ile oluşturulacak şekilde değişirler. çayı, okulu, tatlıyı, çöpü…. çaya, okula ,tatlıya, çöpe…

Benzer şekilde -de ve -den eklerindeki “d” harfleri de ünsüz sertleşmesine uğrayarak “t” ye dönüşebilir.

örnek: işte, çöpten, tatlıda, tatlıdan vb.

Yalın hal

Kelimelerin hal eki almamış halidir. Başka dillerde nominatif olarak bilinir.

Çoğul eki, iyelik eki ya da tamlama eki almış sözcükler de yalın durumdadır.

Örnek: okul, kitap, telefon, saygı, ağaç, dünya, düşünce

Bir ismin hâl ekleri dışında bir ek alması, onun yalın olma özelliğini değiştiremez. Yani yalın hâl, hiç ek almayan kelime demek değil, hiç hâl eki almayan kelime demektir. Çoğul eki, iyelik eki ya da tamlama eki gibi çekim eklerini veya yapım eklerinden birini almış sözcükler de yalın durumdadır.

Örnek: okulun, kitapçı, telefonum, ağaçlar, dünyanın, düşüncesiz

-e hâli (yönelme hâli)

Sözcüklerin -e ya da -a eki almış hâlleridir. Adın yönelme durumu sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar. Yüklemin bildirdiği eylemin “nereye” yöneldiğini gösterir. Başka dillerde datif olarak bilinir.

İsmin “-a, -e” yönelme hâl eklerinden birini almış biçimidir. İsmin bu hâline, -e hâli de denilmektedir. Cümlede ismin yönelme anlamını ifade ettiği için ”neye, kime?” soruları ile bulunabilir. Yönelme durumu eki,  sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.
Örnek: okula, kitaba, telefona, saygıya, ağaca, dünyaya, düşünceye

Yarın okula beni annem bırakacak.

Bu yaz Rusya’ya gideceğiz.

-i hâli (belirtme hâli)

Sözcüklerin -i, -ı ya da -u eki almış hâlleridir. Adın belirtme durumu eki, adın sonuna geldiği sözcüğü belirtili nesne yapar. Yüklemin neyi, neleri, kimi, kimleri belirttiğini gösterir. Başka dillerde akusatif olarak bilinir.

İsmin “-ı, -i, -u, -ü” belirtme hâl eklerinden birini almış biçimidir. İsmin bu hâline, -i hâli de denilmektedir. Cümlede bir nesneyi belirttiği için “neyi?” sorusu ile bulunabilir. Belirtme durumu eki,  sonuna geldiği sözcüğü belirtili nesne yapar.
Örnek: okulu, kitabı, telefonu, saygıyı, ağacı, dünyayı, düşünceyi

Annem bizi eve götürdü.

Bulaşıkları yıkadım.

3. tekil şahıs iyelik eki olan -i ve -si ekleri hâl eki değildir:

(Onun) Kitabı yere düşmüş. (isim tamlamasında iyelik eki)

Şu kitabı verir misin? (belirtme hâl eki)

-de hâli (bulunma hâli)

Sözcüklerin -de ya da -da almış hâlleridir. Bu ekler sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümce yapar. Yüklemin bildirdiği eylemi gösterir. Hint-Avrupa dillerinde mevcut olmayan bu zamana bu dillerde lokatif de denmektedir.

İsmin “-da, -de, -ta, -te” bulunma hâl eklerinden birini almış biçimidir. İsmin bu hâline, “de hâli” de denilmektedir. Cümlede ismin bulunduğu yeri ifade ettiği için “nerede?” sorusu ile bulunabilir. Bulunma durumu eki,  sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.
Örnek: okulda, kitapta, telefonda, saygıda, ağaçta, dünyada, düşüncede

-den hâli (ayrılma hâli)

Sözcüklerin -den ya da -dan eki almış hâlleridir. Adın ayrılma durumu nereden ayrıldığımızı gösterir. Bu ek sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar. Hint-Avrupa dillerinde mevcut olmayan bu zamana bu dillerde ablatif de denmektedir.

İsmin “-dan, -den, -tan, -ten” ayrılma hâl eklerinden birini almış biçimidir. İsmin bu hâline, “den hâli” de denilmektedir. Cümlede ismin bir yerden ayrılma anlamını ifade ettiği için “nereden?” sorusu ile bulunabilir. Ayrılma durumu eki,  sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.
Örnek: okuldan, kitaptan, telefondan, saygıdan, ağaçtan, dünyadan, düşünceden

ETKİNLİK 8

Aşağıdaki cümlelerde yer tamlayıcısını bulmak için yükleme hangi soruları sorduğunuzu işaretleyiniz.

• Yazdığım “gurbet” konulu şiiri kitabıma ekledim.
[X]Nereye? [   ]Nerede? [   ]Kimde? [   ]Neye?

• Her gün yaptığım gibi bu sabah da kardeşime telefon ettim.
[   ]Neye? [X]Kime? [   ]Kimden? [   ]Nereye?

• Bu yolun sonunda mutluluk olmalı.
[   ]Kimde? [   ]Nereden? [X]Nerede? [   ]Kimden?

• Kimse bana evimden ayrılmanın bu kadar zor olacağını anlatmamıştı.
[   ]Kime? [   ]Neyde? [X]Nereden? [   ]Kimde?

• Ağlamadan gurbete gidilmez.
[   ]Kime? [   ]Nereden? [X]Nereye? [   ]Kimden?

>> Cümle Ögeleri Konu Anlatım için BURAYA TIKLAYINIZ.

>>Cümle Ögeleri ETKİNLİK için BURAYA TIKLAYINIZ.

>>Cümle Ögeleri TEST için BURAYA TIKLAYINIZ.

ETKİNLİK 9

Araştırmanızdan hareketle herhangi bir ülkeye gidebilmek için yapılması gereken resmî işlemlerin aşamalarını aşağıya yazınız.

Ölçme-Değerlendirme  
•  Bireysel öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Grupla öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme-Değerlendirme •  Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve ileri düzeyde öğrenme hızında olan öğrenciler için ek Ölçme-Değerlendirme etkinlikleri 1. Gurbet, deyince aklınıza neler geliyor? 2. “Ağaç yanından geçip gidenlere söyleniyordu.” cümlesindeki söz sanatı nedir? 3. “Çocuk, okulda unuttuğu kitaplarını almak için okula doğru gitti.” cümlesinde ismin hal ekleri nelerdir? 4. ” Çocuk, okulda unuttuğu kitaplarını almak için okula doğru gitti.” cümlesini ögelerine ayırınız.                          
Dersin Diğer Derslerle İlişkisi  Okurken sesli okuma kurallarına, yazarken imla ve noktalamaya diğer derslerde de dikkat etmeleri sağlanır.

>>2018-2019 8. Sınıf MEB Yayınları “FAYDALI BİR İŞ GÖRMEK ZEVKİ” Metni Günlük Planını aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir